التأليف بوده است .
علامه مدنى كه معاصر او بوده درباره اش مى نويسد « المولى العلاّمة محمد بن المرتضى الشهير بملاّ محسن القاشاني له كتب ومصنّفات جليلة في الفقه والحديث والكلام والحكمة وهو من أهل العصر الموجودين الآن » [1] .
شيخ حر عاملى هم به اين مضمون او را ترجمه نموده « مولاى جليل محمد فرزند مرتضى معروف به محسن كاشانى ، فاضل ، عالم ، ماهر ، حكيم ، متكلم ، محدث فقيه ، شاعر ، اديب ، خوش تأليف و از معاصران بود كه كتابهائى دارد » [2] .
صاحب جامع الرواة او را به عنوان محسن نوشته است [3] .
محدث بحرانى از جدّ اعلى نقل كرده كه فرموده « استاد ما محقق ملا محمد محسن كاشانى صاحب وافى و قريب دويست كتاب و رساله ، در قم نشو و نما نمود . شنيد كه سيد اجل محقق مدقق امام همام سيد ماجد بحرانى صادقى وارد شيراز شده ، پس خواست كه به شيراز رود تا نزد او تحصيل علم نمايد پدرش در اين كار ترديد داشت پس با قرآن استخاره كرد اين آيه شريفه آمد ( پس چرا نرفتند از هر گروهى پاره‌اى ، تا دانش آموزند در دين و تا بيم دهند قومشان را چون باز گردند بسوى ايشان ، باشد كه بترسند ) [4] و هيچ آيه‌اى صريحتر از اين درباره مسافرت نيست . بعد از آن با ديوان منسوب به امير المؤمنين ( عليه السلام ) تفأل نمود پس اين ابيات

[1] سلافة العصر : 491 .
[2] امل الآمل 2 : 305 .
[3] جامع الرواة 2 : 42 .
[4] سوره توبه : 123 .

216