نام کتاب : لغات در تفسير نمونه نویسنده : مكارم شيرازى، ناصر جلد : 1 صفحه : 9
'''آبِق:'''
{{(آیه):إِذْ أَبَقَ إِلَى الْفُلْكِ}}
{{صورتی:«آبِق»}} از مادّه{{صورتی:
«ابق»}} معمولًا درباره بندگان فرارى ذكر مىشود! [1]
'''آثار:'''
{{(آیه):نَفْسَكَ عَلى آثارِهِمْ}}
{{صورتی:«آثار»}} از مادّه{{صورتی:
«اثر»}} جمع{{صورتی: «اثر»}} در اصل، به
معناى جاى پاست، ولى، به هر علامتى كه از چيزى باقى مىماند{{صورتی:
«اثر»}} گفته مىشود. [2]
'''آثارَهُمْ:'''
{{(آیه):مَا قَدَّمُوا وَ آثَارَهُمْ}}
{{صورتی:«آثارَهُمْ»}} از مادّه{{صورتی:
«اثر»}} اشاره به كارهايى كه سنّت مىشود و بعد از انسان نيز موجب خير و
بركت، و يا شر و زيان و گناه مىگردد. [3]
'''أَثَم، آثام:'''
{{(آیه):ذلِكَ يَلْقَ أَثَاماً}}
{{صورتی:«أَثَم»}} و{{صورتی:
«آثام»}} از مادّه{{صورتی: «اثم»}} در اصل به
معناى اعمالى است كه انسان را از رسيدن به ثواب دور مىسازد؛ سپس به هر گونه گناه،
اطلاق شده است؛ ولى در اينجا به معناى جزاى گناه است.
بعضى نيز
گفتهاند:{{صورتی: «أَثَم»}} به معناى گناه و{{صورتی:
«آثام»}} به معناى كيفر گناه است. و اگر بعضى از مفسران، آن را به معناى
بيابان، كوه، يا چاهى در جهنم ذكر كردهاند، در واقع از قبيل بيان مصداق است.
[4]
'''آثَرَكَ:'''
{{(آیه):آثَرَكَ اللَّهُ عَلَيْنَا}}
{{صورتی:«آثَرَكَ»}} از مادّه{{صورتی:
«ايثار»}} در اصل، به معناى جستجوى اثر چيزى است، و از آنجا كه به فضل و نيكى
اثر گفته مىشود، اين كلمه به معناى برترى دادن و فضيلت بخشيدن آمده است.
بنابراين{{صورتی: «آثرك اللَّه علينا»}} مفهومش اين مىشود: خداوند تو
را بر ما فضيلت بخشيده (البته به خاطر كارهاى نيك تو و اعمال بد ما).
[5]
'''آذَنْتُ:'''
{{(آیه):آذَنْتُكُمْ عَلى سَوَآءٍ}}
{{صورتی:«آذَنْتُ»}} از مادّه{{صورتی:
«ايذان»}} به معناى اعلام كردن توأم با تهديد است؛ و گاه به معناى اعلان جنگ
نيز آمده است. اما از آنجا كه اين سوره در{{صورتی: «مكّه»}}
نازل شده و در آنجا نه زمينه جهاد بود و نه حكم جهاد نازل شده بود، بسيار بعيد به
نظر مىرسد كه اين جمله در اينجا به معناى «اعلان جنگ» باشد؛ بلكه ظاهر اين است:
پيامبر با اين سخن مىخواهد اعلام
[1]سوره صافات: 140؛[https://lib.eshia.ir/27575/19/169/آبِق مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج19، ص169.]
[2]سوره كهف: 6؛[https://lib.eshia.ir/27575/12/382/آثار مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج12، ص382.]
[3]سوره يس: 12؛[https://lib.eshia.ir/27575/18/350/آثارَهُمْ مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج18، ص350.]