نام کتاب : لغات در تفسير نمونه نویسنده : مكارم شيرازى، ناصر جلد : 1 صفحه : 68
است كه{{صورتی: «إِنْ»}} حرف شرط است و{{صورتی: «مَا»}} براى تأكيد شرط آمده است. [1]
'''أمّ القرى:'''
{{(آیه):لِتُنْذِرَ أُمَّ
الْقُرى}}
{{صورتی:«امّ القرى»}} كه يكى از نامهاى{{صورتی: «مكّه»}} است از دو واژه تركيب يافته{{صورتی: «امّ»}} كه در اصل به معناى{{صورتی: «اساس و ابتداء و آغاز»}} هر چيزى است، و
مادر را هم به همين جهت{{صورتی: «امّ»}} مىگويند كه اساس و اصل فرزندان است. و{{صورتی: «قُرى»}} جمع{{صورتی: «قَرْيه»}} به معناى
هرگونه آبادى و شهر است، اعم از شهرهاى بزرگ و كوچك يا روستاها، و شواهد زيادى نيز
در قرآن بر اين معنا وجود دارد. [2]
'''أمّ الكتاب:'''
{{(آیه):إِنَّهُ في أُمِّ
الْكِتابِ}}
{{صورتی:«امّ الكتاب»}} (كتاب مادر) به معناى كتابى است كه اصل و اساس همه كتب آسمانى مىباشد؛ و
همان لوحى است كه نزد خداوند از هرگونه تغيير و تبديل و تحريفى محفوظ است. اين
همان كتاب{{صورتی: «علم پروردگار»}} است كه نزد او است و همه حقايق عالم و همه حوادث آينده و گذشته، و همه كتب
آسمانى در آن درج است، و هيچ كس به آن راه ندارد، جز آنچه را كه خدا بخواهد افشا
كند. [3]
'''إِمام:'''
{{(آیه):إِنَّهُمَا
لَبِإِمَامٍ مُّبينٍ}}
{{صورتی:«إِمام»}} بهمعناى راه و جاده است (زيرا از ماده{{صورتی: «أَمّ»}} به معناى قصد كردن گرفته شده، چون انسان براى
رسيدن به مقصد، از راهها عبور مىكند). [4]
'''إِمَامٍ مُبِيْنٍ:'''
{{(آیه):إِنَّهُمَا
لَبِإِمَامٍ مُّبينٍ}}
در تفسير جمله{{صورتی: «إِنَّهُمَا لَبِإِمَامٍ
مُبِينٍ»}} مشهور و معروف همين است كه اشاره به شهر قوم
لوط و شهر اصحاب الايكه مىباشد؛ و كلمه{{صورتی:
«امام»}} به معناى راه و جاده است.{{صورتی: اين احتمال}} را نيز بعضى
دادهاند كه منظور از{{صورتی: «امَامٍ مُبِيْنٍ»}} همان لوح محفوظ باشد به قرينه آيه 12 سوره{{صورتی: «يس»،}} ولى اين احتمال
بسيار بعيد است؛ چرا كه قرآن مىخواهد براى مردم درس عبرت بيان كند، و بودن نام
اين دو شهر، در{{صورتی: «لوح محفوظ»}} نمىتواند تأثيرى در عبرتگيرى مردم داشته باشد؛ در حالى كه بودن اين دو شهر
بر سر راه كاروانها و ساير رهگذران، مىتوانست اثر عميقى در آنها بگذارد، لحظهاى
در آنجا درنگ كنند، و بينديشند و دل عبرتبينشان از ديده نظر كند و اين سرزمين بلا
ديده را آينه عبرت داند، گاهى در كنار سرزمين قوم لوط و گاهى در كنار سرزمين
اصحاب