نام کتاب : لغات در تفسير نمونه نویسنده : مكارم شيرازى، ناصر جلد : 1 صفحه : 45
چيزى جز اين نيست كه انسان نعمت را بيهوده بر باد دهد. و يا اشاره به اين است
كه گنهكاران دو دستهاند: گروهى گناهان محدودى دارند و ترسى از خدا در دل، يعنى
رابطه خود را به كلّى با پروردگار نبريدهاند؛ اگر فرضاً ظلم و ستمى مىكند، بر
يتيم و بينوا روا نمىدارد، و در عين حال خود را مقصر مىشمرد و در پيشگاه خدا
روسياه مىداند. بدون شك چنين فردى گنهكار است و مستحق مجازات، اما با كسى كه
بىحساب گناه مىكند و هيچ قيد و شرطى براى گناه قائل نيست و گاهى به انجام گناه
افتخار مىكند و يا گناه را كوچك مىشمرد، فرق بسيار دارد؛ چرا كه دسته اول ممكن
است سرانجام در مقام توبه و جبران برآيند، اما آنها كه در گناه اسراف مىكنند،
توبه آنها بسيار بعيد است. بالاخره{{صورتی: «اسراف»}} آن است كه بيش از حدّ، در غير حق و بى جا مصرف گردد. در
يكى از روايات اسلامى تشبيه جالبى براى{{صورتی:
«اسراف»، «اقتار»}} و حدّ{{صورتی:
«اعتدال»}} شده است؛ و آن اين است:
هنگامى كه امام صادق عليه السلام اين آيه را تلاوت فرمود، مشتى سنگريزه از
زمين برداشت و محكم در دست گرفته و فرمودند: اين همان{{صورتی: «اقتار»}} و سختگيرى است؛ پس از آن مشت ديگرى برداشت و
چنان دست خود را گشود كه همه آن به روى زمين ريخت، فرمودند: اين{{صورتی: «اسراف»}} است. بار سوم
مشت ديگرى برداشت و كمى دست خود را گشود، به گونهاى كه مقدارى فرو ريخت و مقدارى
در دستش بازماند؛ فرمودند: اين همان{{صورتی: «قوام»}} است. [1]
'''أُسَرِّحْكُنَّ:'''
{{(آیه):أُسَرِّحْكُنَّ
سَراحاً جَمِيلًا}}
تعبير{{صورتی: «أُسَرِّحْكُنَّ»}} (من شما را رها سازم)؛ از مادّه{{صورتی: «تسريح»}} ظهور در اين دارد كه پيامبر صلى الله عليه و آله اقدام به جدا
ساختن آنها مىفرمود، به خصوص اين كه مادّه{{صورتی: «تسريح»}} به معناى طلاق در جاى ديگر، از قرآن مجيد به
كار رفته است. [2]
'''أَسِف:'''
{{(آیه):غَضْبانَ أَسِفاً}}
{{صورتی:«أَسِف»}} از مادّه{{صورتی: «اسف»}} آن چنان كه{{صورتی: «راغب»}} در «مفردات» مىگويد، به معناى{{صورتی: «اندوه»}} توأم با{{صورتی: «خشم»}} است.
اين كلمه گاهى به هر يك از اين دو معنا به تنهايى نيز اطلاق مىشود و ريشه
اصلى آن اين است كه انسان شديداً از چيزى ناراحت شود؛ طبيعى است اگر اين ناراحتى
نسبت به افراد زيردست باشد به صورت خشم و نشان دادن عكسالعمل خشمآلود ظاهر
مىشود. و اگر نسبت به افراد بالادست