نام کتاب : لغات در تفسير نمونه نویسنده : مكارم شيرازى، ناصر جلد : 1 صفحه : 369
ع
'''عائل:'''
{{(آیه):وَ وَجَدَكَ
عآئِلًا فَأَغْنَى}}
{{صورتی:«عائل»}} از مادّه{{صورتی: «عَيْلَة»}} در اصل، به معناى شخص عيالمند است هر چند غنى باشد؛ ولى اين واژه به معناى
فقير نيز به كار رفته است، و در آيه مورد بحث، اشاره به همين معناست. از كلمات
«راغب» چنين استفاده مىشود كه:{{صورتی: «عال»}} اگر اجوف يايى باشد به معناى «فقير» و اگر اجوف واوى باشد
به معناى «كثير العيال» بودن است (ولى بعيد نيست كه اين دو لازم و ملزوم يكديگر
شوند). [1]
'''عاتِيَة:'''
{{(آیه):بِريحٍ صَرْصَرٍ
عاتِيَةٍ}}
{{صورتی:«عاتِيَة»}} از مادّه{{صورتی: «عُتُوّ»}} (بر وزن غُلُوّ) به معناى سركش است، منتها نه سركش از فرمان خدا، بلكه، سركش
در معيار نسيمها و بادهاى معمولى. [2]
'''عاجِلَه:'''
{{(آیه):كَانَ يُريدُ
الْعاجِلَةَ}}
{{صورتی:«عاجِلَه»}} از مادّه{{صورتی: «عَجَلَة»}} به معناى نعمتهاى زودگذر يا دنياى زودگذر است. [3]
'''عادٍ:'''
{{(آیه):غَيْرَ باغٍ وَ لا
عادٍ}}
{{صورتی:«عادٍ»}} يا{{صورتی: «عادى»}} از مادّه{{صورتی: «عَدْو»}} به معناى «تجاوز» است و در سوره{{صورتی: «نحل»}} منظور كسى است كه بيش از حدّ لازم، به هنگام ضرورت از اين
گوشتها استفاده كند.
البته، در رواياتى كه از طرق اهلبيت عليهم السلام به ما رسيده، گاهى «عادى»
به معناى «غاصب» تفسير شده، حتى «عادى» به معناى «دزد» آمده است. [4]
'''عاديات:'''
{{(آیه):وَ الْعادِياتِ
ضَبْحاً}}
{{صورتی:«عاديات»}} جمع{{صورتی: «عادية»}} از مادّه{{صورتی: «عَدْو»}} (بر وزن صبر) در اصل، به معناى گذشتن و جدا شدن است، خواه قلباً بوده باشد،
كه آن را{{صورتی: «عداوت»}} گويند، و يا در حركت خارجى، كه آن را{{صورتی: «عدو»}} (دويدن) مىخوانند، و گاه در معاملات، كه آن را{{صورتی: «عدوان»}} مىنامند، و در
اينجا منظور همان دويدن با سرعت است. [5]
'''عارِض:'''
{{(آیه):فَلَمَّا رَأَوْهُ
عارِضاً}}
{{صورتی:«عارِض»}} از مادّه{{صورتی: «عرض»،}} در اينجا به معناى ابرى است كه در عرض آسمان گسترده مىشود، و شايد اين يكى
از نشانههاى ابرهاى بارانزاست كه در همان
[1]سوره ضحى: 8؛[https://lib.eshia.ir/27575/27/124/عائل مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج27، ص124.]
[2]سوره حاقّه: 6؛[https://lib.eshia.ir/27575/24/443/عاتِيَة مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج24، ص443.]
[3]سوره اسراء: 18؛[https://lib.eshia.ir/27575/12/79/عاجِلَه مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج12، ص79.]
[4]سوره انعام: 145؛[https://lib.eshia.ir/27575/6/27/عادٍ مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج6، ص27.]؛سوره نحل: 115؛[https://lib.eshia.ir/27575/11/477/عادٍ مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج11، ص477.]
[5]سوره عاديات: 1؛[https://lib.eshia.ir/27575/27/264/عاديات مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج27، ص264.]
نام کتاب : لغات در تفسير نمونه نویسنده : مكارم شيرازى، ناصر جلد : 1 صفحه : 369