نام کتاب : لغات در تفسير نمونه نویسنده : مكارم شيرازى، ناصر جلد : 1 صفحه : 29
كه روى هم
متراكم مىشوند، تدريجاً ميل به سياهى پيدا مىكنند. [1]
'''أُحِيْطَ:'''
{{(آیه):وَ أُحِيْطَ بِثَمَرِهِ}}
{{صورتی:«أُحِيْطَ»}} از مادّه{{صورتی:
«احاطه»}} در اين گونه موارد به معناى{{صورتی: «عذاب
فراگير»}} است كه نتيجه آن، نابودى كامل است. [2]
'''أَخافُ:'''
{{(آیه):إِنِّى أَخافُ عَلَيْكُمْ}}
{{صورتی:«أَخافُ»}} از مادّه{{صورتی:
«خوف»}} (مىترسم گرفتار چنين مجازاتى شويد) بعد از ذكر مسأله شرك در آيه
مورد بحث، ممكن است به خاطر اين باشد كه نوح عليه السلام مىخواهد به آنها بگويد:
اگر يقين به چنين مجازاتى نداشته باشيد، لااقل بيم آن هست. بنابراين، عقل اجازه نمىدهد
با چنين احتمالى اين راه را بپيماييد؛ و به استقبال چنين عذاب دردناكى بشتابيد.
[3]
'''أَخْبَتُوا:'''
{{(آیه):وَ أَخْبَتُوا إِلى رَبِّهِمْ}}
{{صورتی:«أَخْبَتُوا»}} از مادّه{{صورتی:
«إِخبات»}} از ريشه{{صورتی: «خَبْت»}} (بر وزن
ثبت) به معناى زمين صاف و وسيع است كه انسان به راحتى و با اطمينان مىتواند در آن
گام بردارد. به همين جهت اين ماده در معناى اطمينان به كار رفته، و به معناى خضوع
و تسليم نيز آمده است؛ چرا كه چنين زمينى هم براى گام برداشتن اطمينان بخش است، و
هم در برابر رهروان، خاضع و تسليم. [4]
'''أُخْت:'''
{{(آیه):أُمَّةٌ لَعَنَتْ أُخْتَها}}
{{صورتی:«أُخْت»}} (خواهر) در
لغت عرب بهمعناى همرديف و همسنخ است مانند دو خواهر نسبت به يكديگر؛ در اينجا
كنايه از ارتباط و پيوند فكرى و روحى در ميان گروههاى منحرف است و از آنجا كه{{صورتی:
«أُمَّت»}} مؤنث لفظى است، تعبير به{{صورتی: «أُخْت»}}
شده، نه{{صورتی: «أَخْ».}} [5]
'''إِختلاف:'''
{{(آیه):وَ اخْتِلافِ اللَّيْلِ}}
{{صورتی:«اختلاف»}} ممكن است در
اينجا به معناى{{صورتی: «آمد و شد»}} باشد؛ زيرا
از مادّه{{صورتی: «خلف و خلاف»}} به معناى جانشين يكديگر شدن است؛ و
نيز ممكن است به معناى تفاوت و كم و زياد شدن مقدار شب و روز باشد، و يا هر دو.
[6]
'''إِخْتِلاق:'''
{{(آیه):إِنْ هَذآ إِلَّا اخْتِلاقٌ}}
{{صورتی:«اخْتِلاق»}} از مادّه{{صورتی:
«خلق»}} در اصل به معناى
[1]سوره أعلى: 5؛[https://lib.eshia.ir/27575/26/402/إِخْتِلاق مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج26، ص402.]
[2]سوره كهف: 42؛[https://lib.eshia.ir/27575/12/477/أُحِيْطَ مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج12، ص477.]
[3]سوره اعراف: 59؛[https://lib.eshia.ir/27575/6/266/أَخافُ مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج6، ص266.]
[4]سوره هود: 23؛[https://lib.eshia.ir/27575/9/87/أَخْبَتُوا مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج9، ص87.]