نام کتاب : لغات در تفسير نمونه نویسنده : مكارم شيرازى، ناصر جلد : 1 صفحه : 217
اگر چه بدون توجّه باشد، اطلاق مىگردد.
منظور از «خَيْر» در سوره{{صورتی: «احزاب»،}} پيروزى در جنگ است؛ البته پيروزى لشكر كفر، هرگز خير نبود،
بلكه شرّ بود. اما قرآن كه از دريچه فكر آنها سخن مىگويد، از آن تعبير به «خَيْر»
كرده اشاره به اين كه آنها به هيچ نوع پيروزى در اين ميدان نائل نشدند.
بعضى نيز گفتهاند: منظور از «خَيْر» در اينجا «مال» است؛ چرا كه اين كلمه در
بعضى از موارد ديگر، نيز به مال اطلاق شده است.
در ميان عرب معمول است كه از «خيل» (اسب) به «خير» تعبير مىكنند، و در حديثى
آمده است كه پيامبر گرامى اسلام صلى الله عليه و آله فرمود:{{صورتی: الخَيْرُ مَعْقُودٌ بِنَواصِى الْخَيْلِ الى يَوْمِ الْقِيامَةِ:}} «خير و خوبى به پيشانى اسب تا روز قيامت بسته شده است».
بعضى «خير» را در سوره{{صورتی: «ص»،}} به معناى «مال» يا «مال كثير» تفسير كردهاند كه ممكن است
منطبق بر تفسير سابق گردد؛ چرا كه مصداق مال در اينجا همان اسبها است.
{{صورتی:«خَيْر»}} غالباً در مورد صفات نيك و جمال معنوى به كار مىرود و «حسن» غالباً در
زيبايى و جمال ظاهر. [1]
'''خيرات:'''
{{(آیه):خَيْراتٌ حِسانٌ}}
{{صورتی:«خيرات»}} بعضى گفتهاند جمع{{صورتی: «خيّره»}} (بر وزن سيّده) است كه به خاطر تخفيف آن را «خيرات»
گفتهاند، و بعضى آن را جمع «خَيْره» (بر وزن حَيْره) دانستهاند، و در هر حال
معناى وصفى دارد نه معناى «افعل التفضيل»؛ چرا كه «افعل التفضيل»، جمع بسته
نمىشود. [2]
'''خَيل:'''
{{(آیه):وَ الْفِضَّةِ وَ
الْخَيْلِ}}
«خَيل» اسم جمع است و به معناى
«اسبها» يا «اسب سواران» هر دو آمده است البته در آيه مورد بحث منظور همان معناى
اول است. اما در سوره{{صورتی: «اسراء»}} به معناى دوم است و اشاره به لشكر سواره مىكند.
و «خَيل» در سوره{{صورتی: «حشر»}} به معناى «اسبها» است (جمعى است كه مفرد از جنس خود
ندارد). «راغب» در «مفردات» مىگويد: «خَيل» در اصل از مادّه «خيال» است كه به
معناى پندار و تصورات ذهنى است و «خيلاء» به معناى «تكبر و خود برتربينى» است؛ چرا
كه از يك نوع تخيل فضيلت، ناشى مىشود. و از آنجا كه وقتى انسان بر اسب سوار
مىشود، غالباً يك نوع غرور و كبر احساس مىكند، لفظ «خيل» بر اسب اطلاق شده است. [3]
[1]سوره آل عمران: 92؛[https://lib.eshia.ir/27575/3/13/%%% مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج3، ص13.]؛سوره احزاب: 25؛[https://lib.eshia.ir/27575/17/267/%%% مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج17، ص267.]؛ ص، آيه 32 (ج 19، 292)؛سوره رحمن: 70؛[https://lib.eshia.ir/27575/23/193/%%% مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج23، ص193.]
[2]سوره رحمن: 70؛[https://lib.eshia.ir/27575/23/193/خيرات مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج23، ص193.]
[3]سوره آل عمران: 14؛[https://lib.eshia.ir/27575/2/534/خَيل مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج2، ص534.]؛سوره اسراء: 64؛[https://lib.eshia.ir/27575/12/206/خَيل مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج12، ص206.]؛سوره حشر: 6؛[https://lib.eshia.ir/27575/23/512/خَيل مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج23، ص512.]
نام کتاب : لغات در تفسير نمونه نویسنده : مكارم شيرازى، ناصر جلد : 1 صفحه : 217