responsiveMenu
فرمت PDF شناسنامه فهرست
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
نام کتاب : لغات در تفسير نمونه نویسنده : مكارم شيرازى، ناصر    جلد : 1  صفحه : 216

زنان، پيران و يا بيماران و كودكان. بعضى از احاديث، كه در تفسير آيه وارد شده نيز، به اين موضوع اشاره كرده است. [1]

'''خَوَّان:'''

{{(آیه):مَنْ كَانَ خَوَّاناً أَثيماً}}

{{صورتی:«خَوَّان»}} صيغه مبالغه و به معناى بسيار خيانت‌كننده است. [2]

'''خوض:'''

{{(آیه):الَّذينَ يَخُوضُونَ}}

{{صورتی:«خوض»}} همان طور كه «راغب» در «مفردات» مى‌گويد، در اصل به معناى وارد شدن تدريجى در آب و راه رفتن (و شنا كردن) در آن است، ولى بعداً به عنوان كنايه به ورود در ساير امور نيز گفته شده است، اما اين كلمه در قرآن مجيد بيشتر به وارد شدن در مطالب باطل و بى‌اساس اطلاق گرديده، ولى غالباً در قرآن، به معناى ورود، يا شروع به كارها يا سخنان زشت و بد آمده است. [3]

'''خَوَل:'''

{{(آیه):ثُمَّ إِذا خَوَّلَهُ نِعْمَةً}}

{{صورتی:«خول»}} (بر وزن عمل) به معناى خدمتگزار است. [4]

'''خَوَّلَ:'''

{{(آیه):ثُمَّ إِذا خَوَّلْنَاهُ نِعْمَةً}}

{{صورتی:«خَوَّلَ»}} از مادّه‌{{صورتی: «تخويل»}} به معناى اعطا و بخشش و تفضل است. [5]

'''خَوَّلْنَاكُم:'''

{{(آیه):تَرَكْتُمْ ما خَوَّلْنَاكُمْ}}

{{صورتی:«خَوَّلْنَاكُم»}} از مادّه‌{{صورتی: «خَوَل»}} (بر وزن عمل) در اصل، به معناى خدمتگزار و چيزى است كه نياز به سرپرستى، تدبير و اداره دارد و معمولًا به اموال و نعمت‌هاى گوناگونى كه خداوند به انسان مى‌بخشد، گفته مى‌شود. [6]

'''خَوَّلْنَاهُ:'''

{{(آیه):ثُمَّ إِذا خَوَّلَهُ نِعْمَةً}}

{{صورتی:«خَوَّلْنَاهُ»}} از مادّه‌{{صورتی: «خَوَل»}} (بر وزن عمل) به معناى سركشى و مراقبت مداوم از چيزى است، و از آنجا كه چنين توجّه خاصى، مستلزم اعطا و بخشش است اين ماده در معناى «بخشيدن» به كار رفته است. جمعى نيز گفته‌اند: از «خول» (بر وزن عمل) است كه به معناى خدمتگزار است آمده؛ بنابراين‌{{صورتی: «خوّله»}} به معناى خدمتگزارانى به او بخشيد مى‌باشد. و سپس در هر گونه بخشيدن نعمت، به كار رفته است. بعضى نيز، اين ماده را به معناى «فخر و مباهات» دانسته‌اند، بنابراين جمله فوق، به معناى مفتخر ساختن كسى از طريق اعطاى نعمتى است. [7]

'''خِيام:'''

{{(آیه):مَّقْصُوراتٌ فِي الْخِيامِ}}

{{صورتی:«خِيام»}} جمع‌{{صورتی: «خيمه»}} است، ولى به طورى كه در روايات اسلامى آمده، خيمه‌هاى بهشتى، از نظر گستردگى، وسعت و زيبايى، شباهتى به خيمه‌هاى اين جهان ندارند. اين نكته نيز قابل توجّه است كه،{{صورتی: «خيمه»،}} طبق آنچه علماى لغت و بعضى از مفسران گفته‌اند تنها به معناى خيمه‌هاى پارچه‌اى كه در ميان ما معروف است نمى‌باشد، بلكه به خانه‌هاى چوبى و يا حتى هر خانه مدورى، كلمه «خيمه» اطلاق مى‌شود، و گاه گفته شده «خيمه» عبارت است از هر خانه‌اى كه از سنگ و مانند آن ساخته نشده است. [8]

'''خِيانَت:'''

{{(آیه):لا تَخُونُوا اللَّهَ}}

{{صورتی:«خِيانَت»}} در اصل، به معناى خوددارى از پرداخت حقى است كه انسان پرداختن آن را تعهد كرده و آن ضد «امانت» است. [9]

'''خير:'''

{{(آیه):لَمْ يَنَالُوا خَيْراً}}

{{صورتی:«خير»}} به هر نوع نيكى كه به ديگرى بشود

[1]سوره توبه: 87؛[https://lib.eshia.ir/27575/8/95/خير مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج8، ص95.]

[2]سوره نساء: 107؛[https://lib.eshia.ir/27575/4/153/خَوَّان مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج4، ص153.]

[3]سوره انعام: 68؛[https://lib.eshia.ir/27575/5/359/خوض مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج5، ص359.]؛سوره توبه: 65؛[https://lib.eshia.ir/27575/8/39/خوض مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج8، ص39.]؛سوره طور: 12؛[https://lib.eshia.ir/27575/22/432/خوض مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج22، ص432.]

[4]سوره زمر: 8؛[https://lib.eshia.ir/27575/19/411/خَوَل مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج19، ص411.]

[5]سوره زمر: 49؛[https://lib.eshia.ir/27575/19/514/خَوَّلَ مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج19، ص514.]

[6]سوره انعام: 94؛[https://lib.eshia.ir/27575/5/438/خَوَّلْنَاكُم مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج5، ص438.]

[7]سوره زمر: 8؛[https://lib.eshia.ir/27575/19/411/خَوَّلْنَاهُ مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج19، ص411.]

[8]سوره رحمن: 72؛[https://lib.eshia.ir/27575/23/194/خِيام مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج23، ص194.]

[9]سوره انفال: 27؛[https://lib.eshia.ir/27575/7/173/خِيانَت مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج7، ص173.]

نام کتاب : لغات در تفسير نمونه نویسنده : مكارم شيرازى، ناصر    جلد : 1  صفحه : 216
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
فرمت PDF شناسنامه فهرست