نام کتاب : لغات در تفسير نمونه نویسنده : مكارم شيرازى، ناصر جلد : 1 صفحه : 161
مىخواهد نقص خود را با ادعاى عظمت و تكبر ظاهراً بر طرف سازد، هر گونه حقى
براى خود بر مردم قائل است ولى هيچ حقى براى كسى بر خود قائل نيست، اينها همه از
صفات بارز طاغوتيان و مستكبران در هر زمان است.
ولى كلمه{{صورتی: «جبّار»}} گاهى بر خداوند نيز اطلاق مىشود كه به معناى ديگرى است و آن «اصلاح كننده
موجود نيازمند به اصلاح» و يا «كسى كه مسلّط بر همه چيز است» مىباشد، جالب اين كه
«جبّار» اشاره به صفت نفسانى يعنى روح سركشى است. [1]
'''جِبِلّ:'''
{{(آیه):أَضَلَّ مِنْكُمْ
جِبِلًّا كَثيراً}}
{{صورتی:«جِبِلّ»}} (به كسر ج و ب و تشديد لام)
از مادّه{{صورتی: «جَبَل»}} چنان كه «راغب» در «مفردات» گويد: به معناى جماعت و گروه است، كه از نظر
عظمت، تشبيه به «جَبَل» (بر وزن عمل) به معناى كوه شده است؛ و تعبير «كَثِيراً»
براى تأكيد بيشتر، در مورد پيروان شيطان است كه در هر جامعهاى قشر عظيمى را تشكيل
مىدهند. بعضى عدد{{صورتی: «جبل»}} را ده هزار نفر يا بيشتر نوشتهاند و براى كمتر از آن اين تعبير را مناسب
ندانستهاند ولى بعضى اين اعداد را لازم نمىدانند. [2]
'''جِبِلَّة:'''
{{(آیه):وَ الْجِبِلَّةَ
الْأَوَّلِينَ}}
{{صورتی:«جِبِلَّة»}} از{{صورتی: «جَبَل»}} به معناى كوه است، به جماعت زياد كه در عظمت همچون كوهند گفته شده؛ بعضى عدد
آن را ده هزار ذكر كردهاند. و نيز به طبيعت و فطرت انسان «جبلّة» اطلاق شده؛ چرا
كه غير قابل تغيير است همچون كوه كه نمىتوان آن را جابه جا كرد. [3]
'''جَبِين:'''
{{(آیه):وَ تَلَّهُ
لِلْجَبِينِ}}
{{صورتی:«جَبِين»}} از مادّه{{صورتی: «جُبْن»}} به معناى طرف صورت است، و دو طرف را «جَبِينان» مىگويند. [4]
'''جِثِيّاً:'''
{{(آیه):حَوْلَ جَهَنَّمَ
جِثِيّاً}}
تعبير{{صورتی: «جِثِيّاً»}} (با توجّه به اين كه «جِثِىّ» جمع «جاثى» به معناى كسى است كه بر سر زانو
نشسته) شايد اشاره به ضعف، ناتوانى، ذلت و زبونى آنها باشد، گويى قدرت ندارند بر
سر پا بايستند، البته اين كلمه معانى ديگرى هم دارد: از جمله اين كه بعضى
[1]سوره هود: 59؛[https://lib.eshia.ir/27575/9/175/جِثِيّاً مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج9، ص175.]؛سوره ابراهيم: 15؛[https://lib.eshia.ir/27575/10/349/جِثِيّاً مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج10، ص349.]؛سوره مريم: 32؛[https://lib.eshia.ir/27575/13/66/جِثِيّاً مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج13، ص66.]
[2]سوره يس: 62؛[https://lib.eshia.ir/27575/18/451/جِبِلّ مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج18، ص451.]
[3]سوره شعراء: 184؛[https://lib.eshia.ir/27575/15/361/جِبِلَّة مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج15، ص361.]
[4]سوره صافات: 103؛[https://lib.eshia.ir/27575/19/130/جَبِين مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج19، ص130.]
نام کتاب : لغات در تفسير نمونه نویسنده : مكارم شيرازى، ناصر جلد : 1 صفحه : 161