مشكل الآثار للطحاوى ، ج 1 ، ص 336 عن ام سلمة : انزل الله هذه الآية * ( انما يريد الله ) * الى آخرها ، و ما في البيت الا جبرئيل ورسول الله صلى الله عليه و سلم و فاطمة والحسن والحسين ( عليهم السلام ) فقلت : يا رسول الله ! انا من اهل البيت ؟ فقال : ان لك عند الله خيرا ، فوددت انه قال نعم ، فكان احب الى مما تطلع عليه الشمس وتغرب ، ( 1 ) " ام سلمه " مى گويد : آيهء * ( انما يريد الله ) * تا آخرش ، در حالى نازل شد كه در خانه ، كسى جز جبرئيل و رسول خدا صلى الله عليه و سلم و فاطمه وحسن و حسين ( عليهم السلام ) نبودند . من گفتم : اى رسول خدا ! آيا من از اهل بيتم ؟ فرمود : " براستى كه براى تو نزد خدا خير است " . دوست داشتم مى فرمود بله ، كه اين نزد من از آن چه خورشيد بر آن مىتابد و غروب مى كند ، دوست داشتنى تر بود . ( 2 )

1 . الطبعة الاولى ، دار صادر ، بيروت ، باب ما روى عن رسول الله صلى الله عليه وآله و سلم في المراد بقوله تعالى * ( انما يريد الله ) * . 2 . طحاوى حنفى ، در اين باب 11 حديث را كه با همين مضمون از طرق مختلف از " ام سلمه " روايت شده است ذكر مى كند و سپس در مقام جمع بندى بين اين روايات و روايات معدودى كه در آنها دارد پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) به ام سلمه فرمودند كه تو از اهل بيت من هستى ، مىنويسد : فدل ما روينا في هذه الآثار - مما كان من رسول الله صلى الله عليه وآله و سلم الى ام سلمة مما ذكرنا فيها - لم يرد به انها كانت مما اريد به مما في الآية المتلوة في هذا الباب ، وان المراد بما فيها ، هم رسول الله صلى الله عليه وآله و سلم وعلى وفاطمة والحسن والحسين دون ما سواهم ، يدل على مراد رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم بقوله لام سلمة فيما روى في هذه الآثار من قوله لها انت من اهلى ، پس آن چه كه در اين آثار براى ما روايت شده ، روشن مى كند معناى رواياتى را كه پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) به ام سلمه فرمود تو از اهل بيت من هستى ، مقصود اين نيست كه ام سلمه از كسانى است كه در آيهء تطهير مورد خطاب هستند . و اين كه مراد آيهء شريفه فقط شخص پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) وعلى و فاطمه وحسن و حسين هستند ، نه غير آن ها ، و مقصود رسول خدا ( صلى الله عليه وآله ) را روشن مى كند كه به ام سلمه فرمود : تو از اهل من هستى . ( يعنى اهل البيت به معناى خاص آن مقصود پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) نيست و آن چه از مزايا در آيهء شريفه است بر او منطبق نمى شود ) . آن گاه " طحاوى " بعد از پاسخ دادن به اشكال قرار گرفتن اين آيه بين دو خطاب به نساء النبى مىنويسد : فعقلنا ان قوله * ( انما يريد الله ) * الاية ، خطاب لمن اراده من الرجال بذلك ليعلمهم تشريفا لهم و رفعة لمقدارهم ان جعل نساءهم ممن قد وصفه لما وصفه به مما في الآية المتلوة قبل الذى خاطبهم به تعالى ، پس دانستيم كه كلام خدا كه فرمود : * ( انما يريد الله ) * تا آخر آيه ، خطاب به كسانى است كه از رجال اراده فرموده تا به آن ها بفهماند تشريف و بزرگى مقامشان را ، اين كه زنان پيغمبر تنها مخاطب آن قسمت از آيه هستند كه قبل از خطاب به آنان بوده است . آن گاه دو روايت با مضمون " كان اذا اصبح اتى باب فاطمة فقال : السلام عليكم يا اهل البيت * ( انما يريد الله ليذهب عنكم الرجس ) * الآية " ( پيامبر وقتى كه صبح مى كرد نزد درب خانهء فاطمه مى آمد و مى فرمود : سلام بر شما اى اهل البيت ، خداوند اراده كرده است كه هر گونه پليدى را از شما بزدايد . ) نقل مى كند و مى گويد : ما حدثنا في هذا الباب ايضا دليل على ان هذه الآية فيهم و بالله التوفيق ، همچنين آن چه كه در اين باب براى ما روايت شده است ، دلالت مى كند بر اين كه آيهء تطهير در شأن آن پنج تن است ، و توفيق از خداست . ر . ك : مشكل الآثار ، ج 1 ، ص 339 - 332 . ( ويراستار )

60