رسول خدا سخن خداوند را مى داند كه فرمود : * ( واتبعوا ما انزل إليكم من ربكم ) * ( 1 ) و سخن خداوند كه فرمود : * ( أليوم أكملت لكم دينكم ) * ( 2 ) و سخن خداوند كه فرمود : * ( و من يتعد حدود الله فقد ظلم نفسه ) * ( 3 ) به علاوه ، به فرض صحت ، معناى " اجتهد رأيى " آن است كه : " تلاش مى كنم تا حق را در قرآن و سنت بيابم و كوتاهى نمى كنم . ( 4 ) گذشته از اين ، اين روايت در " باب قضاء " ( 5 ) است كه بايد بين خصمين به گونه اى فيصله داده شود ، چنان كه ترمذى اين روايت را در كتاب " الاقضيه " آورده است . ( 6 ) لذا تسرى آن به " باب افتاء " ( 7 ) نيازمند دليل است .
وانگهى ، در " سنن ابن ماجه " روايت ديگرى از " معاذ " وجود دارد كه با اين روايت معارض است :
سنن ابن ماجه ، كتاب المقدمه حدثنا معاذ بن جبل ، قال : لما بعثنى رسول الله صلى الله عليه و سلم الى اليمن قال : لاتقضين ولا تفصلن الا بما تعلم ، فان اشكل عليك امر فقف حتى تبينه او تكتب الى فيه ، ( 8 )

1 . " پيروى كنيد از آنچه از جانب پروردگارتان بر شما نازل شد " . الاعراف ، آيهء 3 . 2 . " امروز دينتان را بر شما كامل گردانيديم " . المائده ، آيهء 3 . 3 . " هر كس از حدود الهى تجاوز كند ، به خويشتن ظلم روا داشته است " . الطلاق ، آيهء 1 . 4 . الاحكام ، مطبعة العاصمه ، ج 5 ، ص 773 . 5 . داورى و قضاوت . 6 . رقم 3119 ( ترقيم العالميه ) . 7 . فتوا دادن . 8 . رقم 54 ( ترقيم العالميه ) .

133