اجتهاد به معناى خاص براى اجتهاد به معناى خاص نيز تعريف هايى ارائه شده است . برخى آن را مرادف با قياس گرفته اند ، چنان كه " امام شافعى " اجتهاد و قياس را مترادف مى داند و مى گويد : اين دو ، اسم براى يك معنا هستند . ( 1 ) برخى ديگر آن را مرادف رأى دانسته اند . در " مصادر التشريع " در تعريف اجتهاد مىنويسد :
بذل الجهد للتوصل إلى الحكم في واقعة لا نص فيها بالتفكير واستخدام الوسائل التى هدى الشرع إليها للاستنباط بها فيما لا نص فيه ، ( 2 ) به كار بستن سعى و تلاش براى دست يافتن به حكم ، در واقعه اى كه نصى در مورد آن نيست ، به وسيلهء انديشيدن و بهره گرفتن از راههايى كه شرع نشان داده است تا با آن ها در مواردى كه نصى وجود ندارد ، استنباط صورت گيرد .

1 . شافعى ، الرساله ، طبع مصر ، ص 477 . 2 . مصادر التشريع ، ص 7 .

105