از سخنان اوست : معرفت از سه وجه بود : يكى معرفت توحيد و آن عامهء اهل اسلام راست . دوم معرفت حجت و بيان و آن حكماء و علما راست . سيوم معرفت صفات وحدانيت و آن اهل ولايت راست . عارف بيننده بود بى علم و عين و خبر و مشاهده و كشف و حجاب . خوف بايد در دل از رجا بقوتتر باشد كه اگر رجا غالب بود دل مشوش گردد . انس آن است كه از ما سوى وحشتى بود . علامت دوستى خداى متابعت دوست اوست محمد رسول الله ( ص ) ، در افعال و اقوال و احوال . از او پرسيدند توبه چون بايد كرد ؟ گفت عوام را از گناه و خواص را از غفلت .
شيخ ذو الكفل برادر ذو النون مصرى بود .
شيخ ابو تراب على بن حصين نخشبى وفاتش بباديهء مصر [1] ، در سنهء خمس و اربعين و مأتين ، به زمان متوكل خليفه . بعد از مدتى او را ديدند به پا ايستاده و خشك شده و سباع او را زحمت نداده .
از سخنان اوست : توكل آنست كه دل در خداى بندى . اگر بدهد شكر كنى و اگر ندهد صبر كنى .
لباس مقدار عورت پوش است و باقى زينت است [2] . چون بنده در عمل صادق [ نباشد ، از عمل حلاوت نيابد . [3] ] شيخ ابو بكر محمد بن عمر وراق ترمذى [ معاصر احمد خضرويه ] [4] وفاتش در سنهء سبع و اربعين و مأتين . از سخنان اوست : در دنيا و عقبى فرح كسى راست كه سلطان را در دنيا بر او خراج نيست و سبحان را در عقبى با او حساب نى يعنى [5] مجذوب حق باشد . صاحب وقت بايد كه تأسف نخورد بر ماضى و اميد ندارد بمستقبل

[1] - ب : مصر - تصحيح از تذكرة الاولياء - نفحات الانس : « ابو تراب در باديه در نماز بود . سموم وى را بسوخت . يك سال بر پاى ماند » .
[2] - عبارت در تذكرة الاولياء چنين آمده : « فقير آن است كه قوت او آن بود كه بيابد و لباس او آن بود كه عورتى بپوشد و مسكن او آن بود كه در آنجا باشد . »
[3] - ب : بيش از عمل حلاوتش بود - ق : بيش از عمل حلاوتش نيابد .
[4] - ق ، فقط .
[5] - تذكرة الاولياء : « فرخ درويشى در دنيا و آخرت كه در دنيا سلطان را از وى خراج نيست و در آخرت جبار عالم را با او شمار نه » .

641