ما يحتاج [ بحوائج خانه ] [1] سلطان بردندى . چون سلطان مسعود در گذشت ، آبى با روى كار خلافت او آمد و ديگر سلاطين سلجوقى را در بغداد راه نداد . سلطان محمد بن محمود بن محمد بن ملكشاه سلجوقى خواست كه رسم سلاطين تازه كند و در بغداد راه يابد . لشكر كشيد و با على كوچك صاحب موصل بدر بغداد رفت و بغداد را حصار داد .
اما جنگ نمىكرد و مىخواست كه بخوشى ميسر گردد . جهانگيرى و آزرم با هم مناسبتى نداشت . كار محاصره دراز شد . بسلطان نوشت : ايها الصبى ما رأيت جدارا اقصر من جدارنا و لا دارا ازين من دارنا . فان استعنت بعلى الصغير استعنا بعلى الكبير « * ( وَسَيَعْلَمُ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَيَّ مُنْقَلَبٍ يَنْقَلِبُونَ 26 : 227 ) * » . [2] در اثناى اين حال از عراق خبر تشويش رسيد . سلطان محمد دست از حصار باز داشت و روان شد . در سنهء ثلاث و اربعين ، سنقر بن مودود ، در پارس ، خروج كرد و بر آن ملك مستولى شد و در سنهء تسع و اربعين و خمسمائه چنگز خان متولد شد .
از پادشاهان جهان ، سنجر بن ملكشاه و برادرزاده اش مسعود بن محمد و نبيرهء برادرش ملكشاه بن محمود بن محمد بن ملكشاه سلجوقى و اتسز خوارزمشاه معاصر او بودند و بزرگ اوميد و پسرش محمد دعوت بواطنه مىكردند .
مقتفى خليفه بيست و چهار سال و يازده ماه خلافت كرد و در اوايل ربيع - الاول سنهء خمس و خمسين و خمسمائه در گذشت . شصت و شش سال عمر داشت . بر صافه [3] مدفون است .
المستنجد بالله ابو المظفر يوسف بن مقتفى بن مستظهر بن مقتدى بن ذخيرة [ الدين ] بن قائم بن قادر بن اسحاق بن مقتفر بن معتضد بن موفق بن متوكل بن معتصم بن هارون بن مهدى بن منصور بن محمد بن على بن عبد الله بن عباس ، بيستم است از عباس سى و دوم خليفه .

[1] - م ، ب . حوائج به خانه
[2] - قرآن كريم : سورة الشعراء 227
[3] - و دفن بدار الخلافة ثم نقل الى الترب . كانت خلافته اربعا و عشرين سنة و ثلاثة اشهر و ستة عشرين يوما . . . هو اول من استبد بالعراق منفردا عن السلطان من اول ايام الديلم الى ايامه ( البداية ) .

362