او را خبه كرد [1] و گفت بمرد . شاعرى در حق او گفت :
خلع الخليفة [2] احمد بن محمد * و سيقتل التالى له او يخلع ايها بنى العباس ان سبيلكم * فى قتل اعبدكم سبيل مهيع [3] و رقعتم دنياكم فتمزقت * بكم الحياة تمزقا لا يرقع مستعين سه سال و نه ماه و دو روز خلافت كرد و بيست و هفت سال عمر داشت .
در مدت خلافت از سست رأيى شش وزير نشاند . لا جرم دولت بر او نپائيد و گفته‌اند هيچ دولت باختلاف رأى نپايد و عروس سعادت به بىثباتى و وقارى روى بكس ننمايد .
المعتز بالله ابو عبد الله زبير بن متوكل بن معتصم بن هارون الرشيد بن مهدى بن منصور بن محمد بن على بن عبد الله بن عباس ، دهم است از عباس و سيزدهم خليفه . بعد از عم زاده خلافت يافت . در فضل و فضايل يگانه بود و اعلم علماى زمانه . [ اشعار خوب دارد .
من هذه :
شعر الله يعلم يا حبيبى اننى * مذ غبت عنك مدله مكروب يدنو السرور اذا دنابك منزل * و يغيب صفو العيش حين تغيب و له لقد عرفت علاج الطب من وجع * و ما عرفت علاج الحب و الجزع جزعت للحب و الحمى صبرت لها * انى لاعجب من صبرى و من جزعى

[1] - ابن الاثير : فادخله سعيد منزله و ضربه حتى مات و قيل بل جعل فى رجله حجرا و القاه فى دجله . . . حمل رأسه الى المعتز و هو يلعب بالشطرنج . فقيل هذا رأس المخلوع فقال ضعوه حتى افرغ من الدست » . در البدايه نيز همين مطلب آمده و طبرى گويد كه او از سعيد بن صالح مهلت خواست تا نماز بخواند و هنگامى كه در آخرين سجده بود سعيد او را كشت .
[2] - طبرى : الخلافة
[3] - قبل ازين بيت در البدايه بيتى ديگر آمده : و يزول ملك بنى ابيه و لا ترى * احدا بملك منهم يتمتع و در طبرى همين شعر به صورت : . . . و لا يرى * احدا تملك منهم يستمتع

327