ماهان را معزول كرد و هر چه بنا حق از مردم ستده بود ، الزام كرد ، تا حق به صاحب حق باز داد . چون كار رافع بن ليث در ما وراء النهر بزرگ شده بود ، هرثمة از هارون مدد خواست . هارون به خود عزيمت خراسان كرد . چون به همدان رسيد ، مردم شهرستان قزوين كه اكنون محلتيست از قزوين ، از دست ديلمان ، شكايت به حضرت او رسانيدند .
هارون بفرمود [ تا محلات ديگر را ديوارى ] [1] بسازند و بارو كنند . چون بعمارت مشغول شدند ، هارون در طوس ، در شب شنبه ثالث ربيع الاخر سنهء ثلاث و تسعين و مايه در گذشت . او را آنجا كه اكنون مشهدست ، از آن على بن موسى الرضا ، دفن كردند .
بيست و دو سال و دو ماه و نيم خلافت كرد و چهل و دو سال عمر داشت . عمارت قزوين تا زمان معتز خليفه ناكرده بماند . حكايت زبيده خاتون ، زن هارون الرشيد و خيراتى كه بر راه حج كرده و پاكدامنى او مشهورست و به همه زبانها مذكور و از شرح مستغنى و [ تا غايت ] [2] نيك زنان جهان را به دو نسبت كنند .
الامين محمد بن هارون بن مهدى بن منصور بن محمد بن على بن عبد الله بن عباس ، هشتم است از عباس و ششم خليفه . بعد از هارون ، در بغداد ، خلافت بر او مقرر شد . در بنى عباس ، هيچ خليفه را به غير ازو مادر و پدر عباسى نبود . او را بر زنان ميل و شغفى تمام بود . گويند آستينهاى فراخ اختراع اوست تا به حدى كه مردى از آستين او در توانستى رفت . روزى چند كنيزك به پهلوى هم ديگر نشانده بود و از آستين يكى در مىرفت و از آن ديگر بيرون مىآمد . پدرش در نظاره بود . از اين كار با او عتاب كرد و او را به تحصيل علم الزام نمود و او گفت :
انا مشغول بايرى * فاطلبوا للدرس غيرى لاجرم ملك بر او نپائيد .
در اول خلافت [ نامه ] [3] كرد بوزير فضل بن ربيع بخراسان كه با هارون رفته

[1] - ف : محلات ديگر در فريواران - ق : ما محلات ديگر فرلواران - ب : تا محلاتى ديگر در برابر آن
[2] - ف : و تا غايتى كه
[3] - ب ، ف : پيغام

307