باشد يا بى صدا و اما اگر از معده نباشد بلكه هوا از خارج داخل شود و بيرون ايد ناقض نيست چنانچه بادى از قبل باشد نيز ناقض نيست و هم چنين است آنچه شيطان در خيال انسان بيندازد و علم بريح بودن آن نباشد ( چهارم ) خواب رفتن در هر حال حتى در حال راه رفتن به شرط اين كه غالب باشد بر حواس بحيثيتى كه نه بيند و نشنود و قلب حاضر نباشد پس مثل پينكى كه خواب نيست مگر آنكه برسد به حد مذكور و هم چنين كردن كج شدن و چشم به هم آمدن و ديدن بعض خيالات كه مثل خواب ديدن است مجرد اينها كفايت نمىكند ( پنجم ) هر چه عقل را زائل كند مثل بيهوشى و مستى و ديوانگى و اما مبهوت شدن پس آن زوال عقل نيست ( ششم ) استحاضه قليله بلكه كثيره و متوسطه نيز و اگر چه در اين دو غسل نيز لازم است و اما جنابت پس ناقض وضو است لكن موجب غسل تنها است ( مسألة 1 ) هر گاه شك كند در خروج يا تحقق يكى از مذكورات بنا را بر عدم گذارد يعنى وضوى خود را شكسته حساب نكند و هم چنين اگر رطوبتى از او بيرون ايد و شك كند كه بول است يا مذى مثلا بلى اگر پيش از استبراء باشد محكوم به بول خواهد بود و اگر وضو داشته باشد باطل خواهد شد چنانچه گذشت ( مسألة 2 ) هر گاه آب اماله بيرون ايد در حالى كه از نجاست چيزى در آن نباشد نجس وناقض نخواهد بود ( مسألة 3 ) هر گاه از مخرجين چرك محض بيرون ايد نجس وناقض نخواهد بود و هم چنين ناقض نيست خونى كه بيرون ايد مگر آنكه معلوم شود كه آن خون بول يا غائط بوده مبدل به خون شده و هم چنين است مذى وان ابيست كه بعد از ملاعبه مىآيد و ودى بمهمله ابى است كه بعد از بول مىآيد و وذى بمعجمه ابيست كه بعد از منى مىآيد ( مسألة 4 ) جماعتى از علما امورى را موجب استحباب تجديد وضوء دانسته اند هر چند ناقض نيستند خروج مذى و وذى و دروغ و ظلم و تكثير در شعر باطل و قى و خون دماغ و بوسه كردن از روى شهوت و مس كلب و مس فرج و اگر چه عورت خودش باشد و مس باطن دبر واحليل و نسيان استنجاء پيش از وضو و خنده كردن در نماز و خلال كردن كه موجب خون آمدن بشود لكن استحباب در اين موارد معلوم نيست و بهتر اين است كه وضو بگيرد به قصد احتمال مطلوبيت و در موارد مذكوره اگر وضو ساخت و بعد معلوم شد كه يكى از نواقض معلومه متحقق بوده و او در واقع محدث بوده همين وضو او را كافى است و واجب نيست ثانيا وضو بگيرد چنانچه در هر جا كه احتمال خللى در وضو يا حدثى بعد از وضو بدهد ثانيا وضوئى احتياطا

84