( مسألة 6 ) در ساتر فرقى ما بين افراد آن نيست پس جايز است پوشانيدن بهر چه كه ستر بان عمل ايد حتى بدست خود يا دست زوجه و كنيز خود ( مسألة 7 ) واجب نيست ستر عورت در تاريكى كه مانع رؤيت باشد يا كسى حضور نداشته باشد يا آنكه كور باشد يا معلوم باشد كه نظر نخواهد كرد ( مسألة 8 ) جايز نيست نظر كردن بنا محرم يا به عورت غير از پشت شيشه يا در اينه يا در آب صاف كه عكس آن نمايان باشد ( مسألة 9 ) جايز نيست ايستادن در مكانى كه علم دارد به اين كه نظرش به عورت غير ميافتد بلكه واجب است از آنجا برود يا چشم خود را به پوشد و اگر علم نداشته باشد بلكه شك يا مظنه داشته باشد جايز است و لكن احوط نيز نه ايستادن يا پوشانيدن چشم است ( مسألة 10 ) هر گاه شك داشته باشد در وجود ناظر يا در بودن نظر آن محترم پس احوط پوشانيدن است ( مسألة 11 ) هر گاه شخص مضطر شد به نظر كردن به عورت غير مثل آنكه در مقام معالجه باشد پس احوط آنست كه اينه را مقابل عورت او گذارد و در آن نظر كند اگر كفايت كند و اگر چاره نباشد جز نظر كردن پس باكى ندارد ( مسألة 12 ) حرام است در حال تخلى رو به قبله و پشت به قبله كردن بجميع مقاديم بدن هر چند عورت خود را از آن سمت بگرداند و مراد بمقاديم بدن سينه و شكم و زانوها است و احوط ترك استقبال واستدبار به عورت تنها است هر چند مقاديم بدن منحرف باشد و فرق نيست در حرمت استقبال واستدبار ما بين ابنيه وصحارى وقول بعدم حرمت در اول ضعيف است و قبله منسوخه مثل بيت المقدس حكم قبله فعلى ندارد و اقوى عدم حرمت استقبال واستدبار است در حال استبراء و استنجاء و اگر چه ترك احوط است و اگر مضطر شود بارتكاب يكى از اين دو يا كشف عورت در نزد ناظر محترم اختيار كند يكى از اين دو را و اگر قبله مشتبه باشد فحص و اجتهاد كند و با عدم علم بعيد نيست عمل بمظنه و اگر قبله مردد شد ما بين دو جهت متقابل اختيار كند يكى از دو جهت ديگر را و اگر قبله مردد شد ما بين دو جهت متصل پس مثل آنست كه مردد ما بين چهار جانب باشد كه تكليف ساقط است و مخير است ما بين جهات اربعه ( مسألة 13 ) احوط آنست كه طفل را در حال تخلى رو به قبله و پشت به قبله ننشاند و هر گاه صبى يا مجنون در حالى تخلى رو به قبله يا پشت به قبله نشسته باشند واجب نيست منع انها و واجب است ردع بالغ عاقل عالم به حكم و موضوع از باب نهى از منكر و اگر جاهل به حكم

77