بصحت نماز با وجدان آب بعد از ركوع منوط بحرام بودن قطع نماز نيست پس هر گاه قطع نماز بوجهي جايز شود وقطع نكند صحت بر قرار است بلكه مىتوان گفت كه بر فرض وجوب قطع نماز هم هر گاه عصيانا قطع نكرد آن را صحت نماز باقى است وان اقرى است ( مسألة 21 ) جنب كه بدل غسل تيمم كرده اگر بقدر وضوء آب بيابد تيمم او باطل نمىشود ونبايد وضوء بگيرد بخلاف حائض ونفساء ونحوانها كه دو تيمم كرده اند يكي بدل غسل وديگر بدل وضوء كه اگر بقدر وضوء آب بيايد فقط تيمم بدل از وضوء او باطل مىشود وهم چنين اگر بمقدار غسل آب بيايد وبجهتى ممكن نباشد صرف آن در وضوء فقط تيمم بدل از غسلش باطل مىشود واگر بمقدار يكي از انها بيايد كه صرف هر كدام بخواهد بكند بتواند در اين صورت هر دو تيمم او باطل مىشود بنابر اقوى ( مسألة 22 ) اگر جمع كثيرى با تيمم بودند وتمام انها آب مباحى يافتند كه كفايت نمىكند مگر براى يكي از انها پس در وسعت وقت تيمم همه انها باطل مىشود ودر ضيق وقت تيمم همه صحيح است مثل انكه آب مفروض ملك ديگرى باشد وبتمام انها اذن تصرف دهد بخلاف انكه ببعضى اذن دهد كه فقط تيمم ماذون باطل مىشود وهم چنين اگر آب مباح براى بعضى كافى باشد وبراى بعضى كافى نباشد مثل انكه يكي از انها محدث بحدث اصغر است وبايد وضوء بگيرد وديگرى جنب است وان آب بقدر وضوء بيشتر نيست تيمم انكه آب مباح بر او كافى است باطل مىشود ( مسألة 23 ) كسيكه بر او هم غسل واجب باشد وهم وضوء وابي بيابد كه كافى نباشد مگر براى يكى از انها بان آب غسل كند وبدل از وضوء تيمم كند واگر وافى بغسل نباشد ووافى بوضؤ باشد وضوء بگيرد وبدل از غسل تيمم كند ( مسألة 24 ) تيمم بدل از غسل چه از جنابت باشد يا غير آن باطل نمىشود بحدث اصغر ماداميكه عذر او از غسل باقى است وتيمم او بمنزله غسل است پس بعد از حدث اگر آب بقدر وضوء داشته باشد وضوء بگيرد والا تيمم كند بدل از وضوء بنابر اقوى اگر چه احوط اعاده تيمم بدل غسل است نيز ودر صورتيكه آب بقدر وضوء هم نباشد احوط آنست كه دو تيمم كند يكي بدل غسل وديگرى بدل وضوء در غسل غير جنابت واما در غسل جنابت پس در صورتيكه آب بقدر وضوء هم نداشته باشد يك تيمم بقصد مافى الذمه كافى است پس هر وقت عذر او از غسل مرتفع شد غسل كند ومحتاج بوضؤ نيست ودر غسل غير جنابت وضوء نيز بگيرد ( مسألة 25 ) حكم تداخل كه در اغسال گذشت در تيمم نيز جارى است

244