زوال ظهر است واز بعد از ظهر آن تا غروب روز شنبه وقت قضاء آن است لكن احوط واولى از ظهر تا غروب جمعه آن است كه بقصد قربت مطلقه بجا اورد وقصد اداء وقضاء نكند واگر تا غروب بجا نياورد احوط واولى آن است كه شب شنبه بجا نياورد بلكه در روز شنبه بقصد قضاء آن بعمل اورد وبعضى از علماء احتمال داده اند كه وقت قضاء آن موسع باشد تا اخر هفته ولى مشكل است بلى با كى نيست بانكه در ساير ايام غسل كند بدون قصد ورود بلكه باميد انكه مطلوب شارع مقدس باشد ( مسألة 2 ) كسيكه بترسد كه روز جمعه آب غسل نيابد جايز است غسل جمعه را در روز پنجشنبه يا شب جمعه بجا اورد اما تقديم غسل در شب پنجشنبه مشكل است بلي ضرر ندارد كه بجا اورد بدون قصد ورود واحتمال داده شده كه در صورت خوف از نيافتن آب تقديم غسل از اول هفته تا اخر جايز باشد ولى دليلي بر جواز آن نيست واگر روز پنجشنبه مقدم داشت غسل جمعه را وروز جمعه متمكن از آب شد مستحب است اعاده نمايد واگر ترك نمود مستحب است روز شنبه قضا نمايد وبر فرض انكه روز جمعه آب بدست او نيامد ديگر قضاء آن متحب نيست واگر امر دائر باشد ما بين تقديم آن وبين فضاء اولى اختيار تقديم است ( مسألة 3 ) مستحب است در وقت غسل جمعه بگويد اشهد ان لا اله الا الله وحده لاشريك له وان محمدا عبده ورسوله اللهم صل على محمد وآل محمد واجعلني من التوابين واجعلنى من المتطهرين ( مسألة 4 ) فرقى نيست در استحباب غسل جمعه ما بين مرد وزن وحاضر ومسافر وبنده وازاد وكسيكه نماز جمعه مىخواند يا ظهر بلكه اقوى آنست كه بر صبي مميز هم مستحب است بلى شرط است در صحت غسل جمعه مملوك اذن مولى در صورتيكه اتيان بان منافى حق مولى باشد بلكه احوط استيذان است اگر چه منافى آن نباشد نيز وتاكد استحباب آن نسبت بمردان زياده است ودر بعض اخبار نسبت بزنان رخصت بترك آن وارد شده ( مسألة 5 ) از بعض اخبار مستفاد مىشود كه ترك غسل جمعه مكروه است بلكه وارد شده كسيكه ترك كرده باشد مامور باستغفار است واز حضرت امير المؤمنين عليه السلم منقول است كه در مقام سرزنش بكسى فرموده كه قسم بخدا كه تو عاجز ترى از ترك كننده غسل جمعه بدرستى كه كسيكه غسل جمعه بعمل اورد تا جمعه ديگر پاكيزه است ( مسألة 6 ) كسيكه بترسد كه غسل جمعه از او فوت شود بسبب ديگر غير از نيافتن آب مثل انكه با وجود آب متمكن از استعمال آن نباشد يا انكه چيزيكه در عوض دهد وانرا بخرد نداشته باشد دور نيست جايز باشد بر او نيز

216