ممكن نباشد ، چه به خريدن باشد يا غير آن . و از اين باب است [1] تحصيل دلو و ريسمان و مقدّمات گرم كردن آب هر گاه محتاج به آن باشد .
حرج مالى ششم : آن كه نتواند تحصيل آب نمايد مگر اين كه آن چه دارد بذل نمايد ، يا آن كه آن قدر از مال خود بذل نمايد كه بذل آن ، مضرّ به حال او باشد .
ضيق وقت براى وضو يا غسل هفتم : آن كه وقت ، گنجايش تحصيل آب يا استعمال ، آن نداشته باشد [2] .

[1] و گاهى در سبب دوم يا ششم مندرج مىشود ، بلكه به سبب ششم انسب است اگر چه فرض ذلَّت در تحصيل آب هم مىشود .
[2] با ادراك نماز صحيح در اين حال . و در مثل دوران امر بين يك ركعت با وضو و چهار ركعت با تيمّم ، محتمل است تخيير ، بلكه اظهر است ؛ و احوط اختيار دوّم است در غير صورتى كه بعض نماز يقيناً در خارج واقع مىشود ، كه دوران بين فوت وقت و آب و بين فوت وقت فقط باشد با محفوظيّت يك ركعت مطلقاً كه احوط اختيار اوّل است ، بلكه اقرب است . و كافى است در حكم ضيق وقت ، تحقّقِ خوفِ فوتِ وقت . و اگر مردّد است در مقدار باقى ، استصحاب وقت مىنمايد و وضو مىگيرد ، مگر آن كه خائف مىشود . و اگر شكّ در وفاءِ مقدارِ معلوم ، به نماز با طهارت مائيّه نمايد ، تيمّم مىنمايد اگر خائف شود ، بلكه مطلقاً بنا بر اظهر . و تيمّم براى ضيق وقت ، كافى براى غير آن نماز نيست اگر چه فاقد آب شود براى نمازهاى بعدى ، مگر آن كه مفقود شود آب در اثناى نماز اوّلى . و دخول در غايات ديگر در حال نماز ، مانع ندارد ، مثل مسّ كتابت در حال نماز .

212