و در شستن طرف راست ، چيزى از گردن ، بلكه تمام گردن على الاحوط [1] و طرف چپ [2] را بشويد تا خاطر جمع شود در شستن تمام طرف راست و هم چنين در شستن طرف چپ بايد نصف [3] عورتين و ناف را با طرف راست بدن و نصف چپ را با طرف چپ بدن بشويد ؛ و بهتر آن است كه تمام آنها را با هر يك از طرفين بشويد .
س ريختن آب يا دست كشيدن بر بدن ، واجب است يا نه ؟
ج واجب نيست .
س - [ اگر ] در غسل ترتيبى به قصد سر و گردن ، تمام بدن را در آب فرو بَرد و بعد طرف راست و بعد طرف چپ ، كافى است يا نه ؟
ج بلى كافى است .
س بعضى از عضو را ترتيبى و بعضى را ارتماسى بشويد چه صورت دارد ؟
ج جايز است بهر نحوى كه باشد [4] .
س هر گاه تمام عضو در آب باشد و به قصد شستنِ هر عضوى ، بدن را حركت دهد در آب ، جايز است يا نه ؟
ج بلى كفايت مىكند [5] .
غسل ارتماسى دوم : غسل ارتماسى ؛ و آن عبارت از شستن تمام بدن است ، به فرو بردن در آب ؛ و

[1] ظاهراً لازم نيست رعايت اين احتياط .
[2] يعنى و چيزى از طرف چپ را بشويد .
[3] با رعايت احتياط در مقدّمه علميّه نصف بدن در شستن هر دو طرف .
[4] لكن ترتيب ساقط نمىشود به نحوى كه در وضو گذشت ، بنا بر اعتبار ترتيب مذكور در غسل ترتيبى كه موافق احتياط است .
[5] به نحوى كه در وضو گذشت .

139