تحت تصرف مسلمانان در آمد و مقوقس شكست خورد [1] دربند شهر ساحلى داغستان ( جنوب شوروى ) در سال 22 هجرى فتح شد .
8 - أحنف بن قيس كه در جنگ جمل و صفين شركت داشت و در ركاب امام على عليه السلام بود فاتح هرات ، بلخ ( أفغانستان ) و مرو بود .
در صدر اسلام منطقه هرات ، بلخ و مرو تحت تصرف ايران و هند بود .
پس از أحنف بن قيس أسد بن عبد الله قسرى در تاريخ 103 هجرى بلخ را پايتخت منطقه خراسان قرارداد .
در سال 16 هجرى ارجان ( منطقه ميان را شيراز و عراق = بهبهان ) بدست مسلمانان افتاد .
9 - ارض روم ( تركيه ) در سال 33 هجرى بدست حبيب بن مسلمه تصرف گرديد . عثمان أو را حاكم آذربايجان نمود . مدتي هم حاكم ارمنستان بود و در ارمنستان از دنيا رفت .

[1] تاريخ سياسي اسلام ج 1 صفحات 239 - 249 .

24