او خشمناك است .
بيان : توفيق نيافتن به برگزارى عيد فطر و قربان ، يا به جهت مشتبه شدن هلال است كه اغلب در ماه شوال و ذى الحجة اتفاق مىافتد ، چنان كه عدهء زيادى از علماء چنين فهميده‌اند ، يا به لحاظ اين است كه چون پيشوايان حق ظاهر نيستند و مسلط بر امور نمىباشند با توجه به اينكه يكى از شرايط نمازهاى مزبور ، حضور امام است به برگزارى كامل آنها ، يا مطلق برگزارى آنها توفيق نمىيابند ، يا اينكه چنان كه از ظاهر معلوم مىشود حكم مربوط به عامه است و نزد من اظهر همين معنى است و خدا داناتر مىباشد .
3 - امالى صدوق : مفضل بن عمر از حضرت امام صادق عليه السّلام ، از پدرش ، از جدش چنين روايت كرده كه : روزى حسين عليه السّلام به حضور امام حسن عليه السّلام وارد شد و به موقع وارد شدن گريه مىكرد ، امام مجتبى عليه السّلام پرسيد : اى ابا عبد الله چرا گريه مىكنى ؟ عرض كرد : مىگريم بر ظلمى كه در حق تو مىشود ، امام حسن عليه السّلام فرمود : آنچه بر سر من مىآيد اين خواهد بود كه سمّى برايم به توطئه داده مىشود و با آن به شهادت مىرسم ولى هيچ روزى مانند روز تو نيست ، سى هزار مرد كه ادّعاء مىكنند از امّت جدمان هستند و خود را به دين اسلام نسبت مىدهند به خاطر تو و ريختن خون تو و هتك حرمت تو ، و اسير گرفتن فرزندان و زنان تو و غارت دارايى و اثاثيه تو پيرامون ترا مىگيرند . در آن موقع لعنت به بنى اميه مىرسد ، و آسمان خاكستر و خون مىبارد ، و هر چيزى حتى حيوانات وحشى بيابانها ، و ماهيان درياها بر تو گريه مىكنند .
4 - علل الشرائع : ثمالى گفت : به حضرت امام باقر عليه السّلام گفتم : يا بن رسول الله آيا همهء شما قيامكنندگان به حق نيستيد ؟ جواب داد : بلى [ هستيم ] گفتم : پس چرا امام دوازدهم قائم ناميده شده است ؟ فرمود : وقتى جدم حسين عليه السّلام به شهادت رسيد فرشتگان با گريه و شيون به درگاه خداى تعالى فرياد زدند و عرض كردند : خداى ما ، سيّد ما ، آيا غافلى از كسى كه برگزيدهء ترا ، و فرزند برگزيدهء ترا كشته است ؟ خداى عزّ و جلّ به ايشان وحى كرد : فرشتگان من ، چشمان شما روشن باد ، سوگند به عزّت و جلالم كه البته از كشندگان وى ، اگر چه بعد از مدتى هم باشد انتقام مىگيرم ، آنگاه خداى عزّ و جلّ براى فرشتگان ، جمال امامانى را ظاهر كرد كه از فرزندان حسين هستند ، فرشتگان بدين وسيله شادمان شدند ، و ديدند يكى از آنان در حال قيام است ، خداى عزّ و جلّ فرمود : با اين قائم از آنان انتقام مىگيرم .
5 - ثواب الاعمال : از يعقوب بن سليمان روايت شده كه شبى من و چند نفر ديگر دور هم

319