منجّمى بود كه به او عرض كرد : اى امير مؤمنان ! در اين ساعت حركت نكن و سه ساعت از روز رفته حركت نما چرا كه اگر در اين ساعت حركت كنى اذيت و ناراحتى شديدى به تو و يارانت مىرسد و اگر در آن ساعتى كه گفتم بروى غلبه و پيروزى و هر چه خواسته اى با توست .
[ على عليه السّلام ] به او فرمود : آيا مىدانى آنچه در شكم اسب من است نر است يا ماده ؟ ! گفت : اگر محاسبه كنم مىدانم . فرمود : هر كس تو را در اين كار تصديق كند قرآن را تكذيب كرده است خداى تعالى مىفرمايد : « همانا علم قيامت و بارش باران و آگاهى از آنچه در رحمهاست در نزد خدا است » سپس فرمود : حضرت محمد صلَّى الله عليه و آله هم ادعا نمىكرد بدانستن چنين علمى كه تو ادعاء كردى آيا تو گمان مىكنى مىتوانى ساعتى را نشان دهى كه هر كس در آن ساعت حركت كرد بهره مند مىگردد و بازدارى از ساعتى كه هر كس در آن ساعت حركت كرد متضرر و زيان ديده مىگردد پس هر كس تو را در اين كار تصديق كند از استعانت و يارى خواستن از خدا در برداشت مكروه از او بىنياز گشته است و شايسته است كه معتقد به كار تو ، تو را سپاس گويد نه خداى عزّ و جلّ را چون به گمانت تو او را به ساعتى راهنمايى كرده اى كه بهره مند شد و او را از ساعتى بازداشتى كه اگر حركت مىكرد زيان مىديد . پس هر كس در اين كار به تو ايمان آورد بر او مطمئن نيستم كه همچون كسى است كه به غير خدا شريك و همتايى گرفته ، پروردگارا ! فال نيك و بد از تست و نه خدايى جز تست . سپس فرمود : ما مخالفت مىكنيم و در ساعتى كه ما را از آن برحذر داشتى حركت مىكنيم . سپس رو به مردم كرد و فرمود : اى مردم ! بر حذر باشيد از آموختن نجوم مگر براى راهيابى در تاريكىهاى خشكى و دريا . همانا منجم مانند كاهن است و كاهن همچون كافر و كافر در آتش است . به خدا سوگند اگر بفهمم با نجوم سر و كارى داشتى تو را به حبس ابد گرفتار سازم و از بخشش محروم گردانم تا وقتى كه قدرت دارم . سپس در همان ساعتى كه منجم از آن نهى كرده بود حركت كرد و بر اهل نهروان پيروز شد و بر آنان چيره گشت . سپس فرمود : اگر در اين ساعتى كه منجم ما را از آن نهى كرد حركت نكنيم مردم گويند : در ساعتى كه منجم گفته بود رفتند و پيروز گشتند . نه براى حضرت محمّد صلَّى الله عليه و آله منجّم بود و نه براى ما بعد از او منجمى بوده و خداوند سرزمينهاى كسرى و قيصر را به روى ما گشود . اى مردم ! بر خدا توكَّل كنيد و به او اطمينان داشته باشيد همانا او شما را كفايت مىكند .

239