پس به اين ترتيب چه كسى غير از امام منتظر صاحب اين غيبت است ؟ و غير از او چه كسى است كه مردم همگان در مورد ولادت و سنّ او ترديد مىكنند جز اندكى از آنان ؟ و آن كيست كه بيشتر مردم به او نظر ندارند و امر او را راست نپندارند و به بودن او ايمان نداشته باشند جز امام منتظر عليه السّلام ، آيا او همان كسى نيست كه پيشوايان راستگو عليهم السّلام شخص راسخ بر امر او و پايدار بر اعتقاد به ولادتش را - به هنگام وقوع غيبت با وجود پراكندگى و نااميدى مردم از او و به تمسخر گرفتن معتقدين به امامت او و نسبت دادن دشمنان و ترديدكنندگان ايشان را به ناتوانى ( درآوردن حجّت ) و در عين حال آنان همچنان پايدار و استوار و بر حقّ باشند و فرداى قيامت مسخره كنندگان دشمنانشان باشند - ( چنين شخصى را ) بدان كسى تشبيه كرده‌اند كه دست بر شاخ تيغدار قتاد مىسايد تا از خار آن را پاك گرداند ، بر فشار و سختيهايش بردبار و شكيبا باشد ، و آن همين جماعت اندك و ناچيز و جدا از اين خلق بسيار است كه ادّعاى تشيّع دارند ، كسانى كه هواهاى ايشان آنان را پراكنده ساخته و دلهايشان ظرفيت و توان بردبارى حقّ ( توان كشيدن بار حقّ ) و شكيبائى بر تلخى آن را ندارد و از تصديق به وجود امام با توجّه به ناپديد بودن شخص او و نيز طولانى بودن زمان غيبتش دستخوش هراس مىشوند ، در صورتى كه هر كس برابر فرمايش امير المؤمنين عليه السّلام كه مىفرمايد : « در راه

243