از كسانى كه ( سابقا ) معتقد بودند ولى راه خود را جدا كرده و به راست و چپ بال گشودند و ( به هرز و بيراهه رفتند ) و شيطان توانست يا فرصت يافت بر او مسلَّط شده سركردگى و عنان او را به دست گيرد . به هر رنگى كه خواست در آورده از رنگى ديگر بيرونش آورد تا او را به گمراهى داخل نموده و از هر گونه پيشرفت او جلوگيرى نمايد و ايمان را برايش ناخوشايند نشان دهد و گمراهى را در نظر او آرايش دهد و گفتهء هر كس را كه تنها متّكى به عقل و درك خويش است و بر مبناى قياس خويش عمل مىكند در سينهء او جلوه دهد ، و حقّ و اعتقاد به پيروى از آن كس را كه خداوند اطاعت او را واجب فرموده ترسناك نمايد ، همچنان كه خداوند جلّ و عزّ در محكم كتاب خود به حكايت از گفتهء ابليس لعنة الله عليه نقل فرموده : « سوگند به عزّت تو جملگى آنان را گمراه خواهم ساخت مگر آن بندگان ترا كه مخلصاند » [1] و باز گفتهء او كه : « و حتما آنان را گمراه خواهم كرد و وعده ها به آنان خواهم داد » [2] و باز گفتهء ديگرش كه : « و حتما بر ايشان بر سر راه مستقيم تو خواهم نشست » [3] آيا امير المؤمنين عليه السّلام در خطبهء خويش نمىفرمايد كه : « من ريسمان محكم خدايم و راه مستقيم منم و من حجّت خدا پس از رسول راستگو و امين ، بر همه آفريدگان اويم » سپس خداى عزّ و جلّ به نقل از آنچه ابليس گمان مىكرد مىفرمايد : « به تحقيقى كه گمان ابليس در بارهء آنان درست درآمد و از او پيروى كردند

[1] ص : 82 و 83 .
[2] النّساء : 119 .
[3] الاعراف : 16 .

236