گزيده اى از زندگانى نويسنده كتاب نام او محمّد فرزند ابراهيم و كنيه اش ابو عبد الله و ملقّب است به كاتب نعمانى ، يكى از بزرگان محدّثين شيعه إماميّه در اوائل قرن چهارم هجرى و معروف به ابن [ ابى ] زينب است ، او نويسنده اى است برخوردار از ديد و استنباط نيكو كه در شناخت رجال و احاديث آنان بهرهء فراوان دارد .
وى نزد ثقة الإسلام محمّد بن يعقوب كلينى رحمه الله صاحب كتاب ارزشمند و گرانقدر « كافى » به آموختن حديث پرداخت و بخش عمدهء دانش را از او گرفت و كاتب استاد خود ( شيخ كلينى ) گرديد و به همين عنوان ( كاتب ) شهرت يافت و نزد او از برترى چشمگير و مقامى بلند برخوردار گرديد ، پيوسته همراه با شيخ در مجالس پر فيض او شركت مىجست ، همچون تشنه اى به سرچشمه حيات بخش شيخ وارد و سيراب و كامياب از آن خارج گرديد تا جايى كه در علم به پايه اى بلند نائل آمد به ويژه در حديث و دريافت از آن ، و شناخت رجال و راويان آن و تشخيص احاديث صحيح از روايات ساختگى و بىاساس بدان پايه كه فرزانهء اين فن و صاحب نظر در آن گرديد ، او از جمله دانشمندانى است كه در همهء دوران جوانى و كهولت و پيرى در پى دانش اندوزى از فرزانگان به مسافرت پرداخته و پيوسته به فراگيرى گوش داشته‌اند . وى در سال 313 سفرى به شيراز كرد و در آنجا از عالم بزرگوار ابى القاسم موسى بن محمد اشعرى - نوه دخترى سعد بن عبد الله اشعرى - احاديثى فرا گرفت ، سپس به بغداد روى نمود و در آنجا نيز از جماعتى همچون احمد بن محمد بن سعيد ابن عقدهء كوفى اختر درخشان آسمان حديث و پرچمدار و پير دانش ، و نيز در سال 327 از محمد بن همام بن سهيل ، همچنين از ابى عليّ احمد بن محمد بن يعقوب بن عمّار كوفىّ و سلامة بن محمّد بن اسماعيل ارزنى و دانشمندانى ديگر أخذ حديث نمود كه ما نامهاى ايشان را در زمره اسامى مشايخ وى خواهيم آورد ، سپس رهسپار بلاد شام گرديد و در سال 333 در طبريه - از شهرهاى اردن - به مجلس محمّد بن عبد الله بن معمر طبرانى و ابى الحارث عبد الله بن عبد الملك بن سهل طبرانى راه

14