كوتاه و بلندش از آمدن شبى كه مىآيد و روزى كه مىرود . پيشى دارد بر هر نهايت و مدت و بر هر چه احصا شود يا در شمار آيد . متعالى است از هر نسبت كه توصيف كنندگانش به او دهند و او را به صفاتى چون دارندهء مقدار و نهايت و ستبرى موصوف دارند . يا بگويند كه در جايى مسكن گزيده يا در مكانى قرار يافته . حد و اندازه ، ويژهء آفريدگان است و از صفات ديگران است . اشيا ، را از مبادى و نمونه‌هاى ازلى نيافريده و بر نمونه‌هاى ابدى خلق نكرده بلكه هر چه را كه آفريد ، حدى خاص براى آن قرار دارد . و صورتشان بخشيد و صورتهايشان نيكو ساخت ، هيچ چيز را ياراى سرپيچى از فرمان او نيست و او از اطاعت آنها سودى نبرد . علم او به مردگان در گذشته چون علم او به زندگان برجاى مانده است . علم او بر آسمانهاى فرازين چون علم او به زمينهاى فرودين است .
از اين خطبه اى انسان آفريده شده در حد اعتدال . اى آنكه در تاريكيهاى رحمها و در پرده‌هاى تو بر تو نگهداريت كرده‌اند . آفرينشت از گل خالص آغاز شد و در قرارگاهى مطمئن جايت دادند . تا زمانى معلوم و تا مدتى كه بهرهء توست . در شكم مادر خود مىجنبيدى و به دعوت كس پاسخ نمىگفتى و آواز كسى شنيدن نتوانستى . سپس ، تو را از قرارگاهت بيرون راندند . به سرايى آمدى كه هرگز آن را نديده بودى و راه رسيدن به منافع آن را نمىشناختى . پس چه كسى تو را به كشيدن غذا از پستان مادر راه نمود و به تو آموخت كه نيازها و خواستهايت را از كجا طلب كنى هيهات آنكه ، در شناخت صفات كسى كه اندام و اعضا دارد ، ناتوان است ، از شناخت صفات آفريدگارش ناتوانتر است . و هر چه او را به صفات مخلوقاتش محدود كند ، از شناخت او دورتر گرديده است .

381