نام کتاب : إرشاد القلوب ( فارسي ) نویسنده : الحسن بن محمد الديلمي جلد : 1 صفحه : 368
ديگران غذا بخوراند . [1] و فرمود : دو صفت است كه خداوند آنها را دوست مىدارد : و آنها سخاوت و حسن خلق است و دو صفت را دشمن دارد ، و آنها بخل و بد خلقى است . [2] خداوند همهء اينها را در اين آيه جمع كرده و مىفرمايد : * ( وَمَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِه فَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ، ) * [3] : و كسى كه خويشتن را از بخل ( و بد خلقى ) نگاهدارد رستگار است . روايت است كه فرزندان عبد الله جعفر بن ابى طالب پدر خود را به خاطر بخشش بسيار ملامت و سرزنش كردند . عبد الله گفت : اى فرزندان من ، خداى بزرگ به من داده و من هم به بندگانش مىبخشم ، و اگر نبخشم مىترسم خداوند بخشش را از من قطع نمايد . [4] نمونهاى از سخاوت عبد الله بن جعفر نقل است كه روزى عبد الله به يكى از باغهاى خود وارد شد و ديد يكى از غلامان همسايهاش در باغ نشسته و سه گرده نان در مقابل اوست ، ناگهان سگى پيدا شد ، غلام قرصهاى نان را يكى پس از ديگرى جلو سگ انداخت ، عبد الله گفت : اى غلام چرا هر سه قرص را به سگ دادى و براى خود چيزى باقى نگذاشتى ؟ غلام گفت : اى عبد الله اين سگ هم غريب است و هم گرسنه به اين جهت او را بر خود مقدّم داشتم ، عبد الله گفت : مرا به سخاوت زياد سرزنش مىكنند ، امّا اين غلام از من سخىتر است ، پس او را خريد و در راه خدا
[1] قال النبى صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم : انّ اللَّه يباهى بمطعم الطَّعام الملائكة . [2] قال النبى صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم : الخلقان يحبّهما اللَّه السّخاء و حسن الخلق و خلقان يبغضهما اللَّه البخل و سوء الخلق . [3] حشر / 8 [4] علَّامه شعرانى : در منتهى الادب مادّه را به افزونى پيوسته معنا كرده است .
368
نام کتاب : إرشاد القلوب ( فارسي ) نویسنده : الحسن بن محمد الديلمي جلد : 1 صفحه : 368