را اثبات كرد وسپس در مرحله دوم بايد ديد الفاظى كه پيامبر ( ص ) در غدير فرموده اند بر چه موضوعى دلالت دارد . به عبارت ديگر حديث غدير بايد از حيث سند ودلالت مورد مطالعه قرار گيرد .
اسناد حديث غدير به گونه‌اى است كه افزون از حد تواتر است وبه قول ضياء الدين مقبلى ( متوفى 1108 ) : " اگر بنا باشد حديث غدير را ( با اينهمه مدارك ) محرز ومسلم ندانيم ، بايد قبول كنيم كه هيچ واقعه‌اى در دين اسلام قابل اثبات نيست " . [8] حديث غدير را 110 نفر از صحابه نقل كرده اند . در ميان اين 110 نفر ، افرادى وجود دارند كه با على ( ع ) چنان درگيريهايى داشتند كه حتى با وى وارد جنگ شدند . اگر اين حديث ساخته برخى از صحابه بود ، لا اقل معاندين على ( ع ) نبايد آن را روايت مى كردند . در ميان اين 110 تن به اسامى افرادى چون : ابوبكر ، عمر ، عايشه ، خالد بن وليد ، سعد بن ابى وقاص ، عبد الله بن عمر ، طلحه وزبير برمى خوريم . تابعينى كه حديث غدير را نقل نموده اند 85 نفر مى باشند . يعنى سند حديث غدير در حلقه دوم ، 195 نفر را وى از صحابه وتابعين دارد .
حضرات علماى عامه ، از جمله برخى از صاحبان صحاح ، حديث غدير را در كتب خويش نقل كرده اند وآن را تا ابد بر پهنه تاريخ اسلامى جاودانه نموده اند . تعداد اين علماء 360 نفر مى باشد كه اسامى آنها با مصادر مربوطه در جلد اول كتاب الغدير درج است .
بسيارى از علماى طراز اول اهل سنت از جمله ترمذى ( صاحب جامع الصحيح ) ، طحاوى ، حاكم نيسابورى وچهل تن ديگر پس از نقل حديث غدير ، آن را از احاديث صحيحه دانسته‌اند وراويان آن را توثيق نموده اند . شمس الدين جزرى منكران حديث غدير را بى اطلاع قلمداد مى كند . [9] حافظ عاصمى مىگويد : " حديث غدير را تمامى فرق اسلامى پذيرفته‌اند " . [10] ابن مغازلى از قول استادش ( ابو القاسم فضل بن محمد اصفهانى ) مىگويد : " حديث صحيح غدير را حدود يكصد نفر از صحابه ، از جمله تمامى عشره مبشره روايت كرده اند . لذا صحت اين حديث مسلم ومحرز است ومن هيچ ضعفى در استوارى

[8] تعليق هداية العقول الى غاية السؤول ج 2 / 30 ، الغدير ج 1 / 307 .
[9] اسنى المطالب ( تأليف جزرى ) ص 48 .
[10] " زين الفتى في شرح سورة هل أتى " . رجوع بفرماييد به الغدير ج 1 / 295 ، 314 .

33