قال : سمعت جدى عبد الملك بن ابى محذورة . . . قال :
وكان يقول في الفجر : الصلاة خير من النوم ، ( 1 ) " ابراهيم " مى گويد : از جدم عبد الملك شنيدم كه در فجر مى گفت :
الصلاة خير من النوم .
اين سند نيز مخدوش است ، زيرا در آن نيز " ابراهيم بن اسماعيل بن عبد الملك " قرار دارد كه صريحا مورد تضعيف قرار گرفته است . ( 2 ) در جمع بندى رواياتى كه براى تثويب ذكر كرده اند بايد گفت :
اولا ، چنان كه ديديم ، اسناد اين روايات ضعيف و غير قابل اعتماد است .
ثانيا ، فرضا اگر كسى اسناد روايات را ضعيف ندانست ، شكى نيست كه باز هم نمى تواند به اين روايات عمل كند ، زيرا اين روايات معارض است به رواياتى كه بعضى از آنها صحيح بود و مى گفت : " الصلاة خير من النوم " از فقراتى است كه بعد از رسول خدا صلى الله عليه و سلم به استحسان مردم ، به اذان اضافه شده است . در نتيجهء اين معارضه ، هر دو دسته از روايات از حجيت ساقط مى شود و هيچ كدام قابل اخذ نخواهد بود .
بنابر اين ، دليلى بر ثبوت " تثويب " در اذان ، يا استحباب آن در خارج از اذان وجود ندارد .

1 . سنن ابى داود ، ج 1 ، ص 137 ، رقم 426 ( ترقيم العالميه ) . 2 . تهذيب التهذيب ، ج 1 ، ص 105 .

237