اكنون به بررسى سند اين روايت مى پردازيم و سخن را از " محمد بن اسحاق " شروع مى كنم كه در اين تصحيح ، طريق او نام برده شده است .
" الدار قطني " درباره ء او مىنويسد :
اختلف الائمة فيه وليس بحجة أنما يعتبر به ، ( 1 ) ائمه درباره ء او اختلاف كرده اند و حجت نيست . فقط اعتبارى به او مى شود .
همچنين به نقل‌هاى متعدد تضعيف " محمد بن اسحاق " از " احمد بن حنبل " نقل شده است :
" ابو داود " مى گويد :
وسمعت احمد ذكر محمد بن اسحاق ، فقال : كان رجلا يشتهى الحديث ، فيأخذ كتب الناس فيضعها في كتبه ، ( 2 ) از " احمد بن حنبل " درباره " محمد بن اسحاق " شنيدم كه گفت : او مردى بود كه هواى حديث داشت . پس كتاب‌هاى روات را مى گرفت و آنها را در كتاب‌هاى خودش قرار مى داد .
و همچنين " المروزى " مى گويد :
قال احمد بن حنبل : كان ابن اسحاق يدلس . . . و . . . قدم ابن اسحاق بغداد ، فكان لايبالى عمن يحكى ، عن الكلبى وغيره ، ( 3 ) و " احمد بن حنبل " گفت : " محمد بن اسحاق " تدليس مى كرد و وقتى وارد بغداد شد ، پروا نداشت از چه كسى نقل حديث كند ، از كلبى يا غير او .

1 . ابن حجر ، تهذيب التهذيب ، ج 9 ، ص 43 و 44 . 2 . ابن حجر ، تهذيب التهذيب ، حيدرآباد 1326 ، ج 9 ، ص 43 . 3 . ابن حجر ، تهذيب التهذيب ، ج 9 ، ص 43 .

210