مصرى سخاوى شافعي ، از دانشمندان برجسته ء قرائت وتجويد واز علماء بنام در كلام و تفسير وحديث وفقه واصول وادب ولغت ونحو ، وشاعري ماهر كه در قرائت ونحو شهرت به سزائى داشته ، وبه ( شيخ القراء ) نيز مقلب مى باشد . سخاوى در ( سخا ) يكى از آباديهاى مصر زاده شد ، ونحو ولغت وتفسير وتجويد وادب عربي را در قاهره از شاطبى ، ودر اسكندريه از سلفى وابن عوف ، ودر نواحى ديگر مصر از بوصيرى وابن ياسين فراگرفت وآنگاه به دمشق كوچيد ، ودانشجويان ودانشمندان از محضر أو مستفيض مى شدند . گويند : سخاوى در زمان خود در همه ء علوم اسلامي منحصر به فرد ويا كم نظير بوده است .
سخاوى در 12 / ج 2 / 643 ه‌ . ق در دمشق از دنيا رفت ، ودر ( قاسيون ) به خاك سپرده شد ، وهنگام وفاتش مى گفت :
قالوا غدا تأتى ديار الحمى * وينزل الراكب بمغناهم وكل من كان محبا لهم * أصبح مسرورا بلقياهم قلت فلى ذنبي فما حيلتى * بأى وجه أتلقاهم قالوا أليس العفو من شأنهم * لا سيما عمن ترجاهم سيد نصرالله حائرى در تذييل آن گفت :
فجئتهم أسعى إلى بابهم * أرجوهم طورا وأخشاهم از سخاوى آثار فراوانى در قرائت وتجويد - وتفسير وساير علوم به جاى مانده كه از جمله ء آنها است : ( جمال القراء وتاج الاقراء ) ، ( شرح الرائية للشاطبي ) ، ( شرح اللامية للشاطبي ) كه ( فتح الصيد ) نام دارد ، ( تفسير القرآن ) در چهار مجلد تا سوره ء كهف ، ( هداية المرتاب و غاية الحفاظ والطلاب في متشابه الكتاب ) ، ( سفر السعادة وسفير الافادة ) در شرح ( المفصل ) زمخشرى ، ونيز شرح ديگر بر المفصل زمخشرى به نام ( المفضل في شرح المفصل ) ، ( شرح الاحاجى النحوية للزمخشري ) ، كه شايد همان ( منيرالدياجى في شرح الاحاجى ) باشد ( تحفة الفراض وطرفة المرتاض ) ، ( الكواكب الوقاد في تصحيح الاعتقاد ) ، ( القصيدة الناضرة لمذهب الاشاعرة ) ، ( ذات الحلل ) كه قصيده أي است وخود بر آن شرح نوشته ، وجز آنها .
ت : سده ء 7 ه‌ . ق .
اين كتاب قصيده أي است - مانند ( قصيده ء رائيه ء موسى خاقاني ) در تجويد با قافيه ء ( نون ) كه درشصت يا شصت وچهار بيت انشاء شده ، وآنگاه سخاوى خود بر آن شرحي نگاشته است .
علاوه بر اين شرح ، محمد بن اسماعيل بن محمد بن اسماعيل فقاعي ابن سعد الله ، معروف به