( إن القرآن انزل على سبعة أحرف فاقرؤا ما تيسر منه ) ( 1 ) .
2 . اختلافاتي كه در زمان عثمان پديد آمد : يعنى همان جرياناتي كه ضمن مبحث مربوط به ( پيدايش قراآت وتطور آنها ) بازگو ساختيم .
سخنان دانشمندان در زمينه ء مأخذ قراآت = سنت وحديث يا يگانه مأخذ قراآت :
بارى ، ما به اين نتيجه مى رسيم كه روايت از رسول خدا ( صلى الله عليه وآله ) [ ومعصومين ( عليهم السلام ) ] مأخذ منحصر به فرد ومنبع اصيل قرائت از ديدگاه علماء اسلامي است .
* طى حديث ابن الجزرى از عمربن خطاب ، وزيد بن ثابت ( از جمع صحابه ) وابن منكدر ، وعروة بن زبير ، و عمر بن عبد العزيز ، وعامر شعبى ( از جمع تابعين ) آمده است كه اينان مى گفتند :
( قرائت ، سنتى است كه بعدى از قبلى دريافت مى كند ، پس قرآن كريم را همانگونه كه آنرا فراگرفتيد قرائت كنيد ) ( 2 ) .
* اسماعيل بن ابراهيم هروى مى گفت :
( سنت اين است : قرائت در صورتي معتبر مى باشد كه روايت مربوط به آن نقلا وقراءة ولفظا متصل باشد ، و درباره ء هيچيك از روات وناقلان آن قرائت ، خدشه أي از سوى علماء ديده نشود ) ( 3 ) .
* أبو عمرو عثمان بن صلاح مى گفت :
( بايد قرائتي كه بدان عمل مى شود ، نقل آن ، از رسول خدا ( صلى الله عليه وآله ) به عنوان قرآن ، متواتر ، ويا مستفيض باشد ) ( 4 ) .
* ابن الجزرى مى گويد :
( بايد قارى - از اقراء به قرائتي كه طبق رأى أو درست ونيكو به نظر مى رسد ، ودر زمينه ء آن نقل وروايتي وجود ندارد - بر حذر باشد ، ونيز بايد از اقرائى كه از نظر قواعد عربي ولغوى درست مى نمايد ، ولى فاقد روايت است خوددارى كند ) ( 5 ) .
* أبو عمرو عثمان بن سعيد دانى مى گويد :
( ائمه واستادان قرائت در مورد هيچيك از انواع قراآت قرآن به آنچه كه از لحاظ لغت ، رايج تر ، ومنطبق تر با قواعد عربي است وقعى نمى نهند ، بلكه بر آن قراآتى تكيه مى كنند كه از ثبوتى فزونتر وصحتى بيشتر در نقل برخوردار باشد . وقتى روايت ونقل در رابطه با قرائت ثابت شود نه قياس ومعيارهاى قواعد زبان عربي مى تواند آنرا مردود سازد ، ونه رواج لغت مى تواند اعتبار آنرا متزلزل كند ، زيرا قرائت ، سنتى است كه بايد از آن پيروى نمود ( 6 ) .
* گولدزيهر مى گويد :
( صحت هيج قرائتي مورد تأييد قرار نمى گيرد ، وهيچ قرائتي در دائره ء تعبير قرآني راه نمى يابد - تعبيري كه داراى اعجاز است ومردم را به مقابله ومعارضه ء با خود دعوت مى كند - مگر آنكه بتوان آنرا به ادله ء روائي موثق و مطمئن مستند ساخت ) ( 7 ) .
* نوري صفاقسى مى گويد :
( قرائت ، سنتى شايسته ء پيروى ، وروايت محض است ، لذا اثبات وتواتر آن ضروري ولازم است . وبراى