است كه صاحبش بدان معاش كرده است .
رستاق جهرود بيب بن جودرز آن را بنا كرده و آن را ويرود [1] نام كرده است بعد از مدّتى ديگر كه رود گفتند بعد از آن معرّب گردانيدند و گفتند جهرود ، جيوه ايضا بيب بن جودرز بنا كرده است و جيوه اوّل ضيعه است كه بجهرود بنا كرده اند ، آمره كيخسره [2] ملك آن را از براى خاصّه خود بنا كرده است و آتشكدهء او بوده است .
رستاق انار آن را نام نهاده‌اند به انار بن سياران بن سهره بن افراسياب تركى ، خورهد اين ديه با ميل آن اسكندر بنا نهاده است و بدين ديه چهار ستونى است از سنگ مدوّر و متساوى كه در آن هيچ نتوّى و فرجه و نقصانى و زيادتى نيست گوئيا آن ستونها تراشيده‌اند و يك سنگست و گويند كه بر سر اين ستونها قبّه بوده است از سنگ و اليوم بيفتاده است و بدين ديه حوضهاى طولانى بوده‌اند از سنگ مثل جويهاى و آجر و سنگهاى آن چنان درهم بوده‌اند كه گوئيا مجموع يك پاره است و اهل آن ديه گوسفندان خود را برابر آن دوشيده‌اند و درين حوضها روان گردانيده‌اند تا بديه آمده است و اهل هر جويى شير گوسفندان خود بقسطى كه ميان ايشان جارى و معلوم بوده است فرا گرفته‌اند و برداشته و بدين ديه چشمه ايست در بيخ درختى و چنين گويند كه اين چشمه همه اوقات خشك باشد و چون آدمى بنزديك اين چشمه رسد و سخن گويد بقدرت خداى عزّ و جل آن چشمه شكافته شود و آبى سرد خوش طعم صافى از آنجا بيرون آيد و چون بياشامد و خاموش شود ديگر باره باز ايستد و بسيارى از مردم اينچنين ديده‌اند و بدين خبر داده و روايت كرده‌اند كه بدين ديه چشمه ايست كه آن را حمّه گويند از پشتهاى بلند آن و در قديم الدّهر عوض دهقان آن را كنده است و آب آن بيرون آورده و آب آن گرم است و از بيماريهاى بارده شفا دهد باذن الله تعالى و قدرته و از شهرها مردم بدين چشمه آيند و بدين آب غسل كنند و شفا يابند ، وَرْواحوصاباد و طاقان ، ايضا آن را عوض دهقان بنا كرده است و اين ديهها قديم ترين ضياع انارند ، افشيد جرد و وير ، اين هر دو ديه بيب بن جودرز بنا كرده است ، هنبرد و وردهد و وسكان و زرقار [3]

[1] - بيب يا ويو بن جودرز معرّب گيو بن گودرز است و بناى رستاق جهرود را به دو نسبت داده‌اند از اين رو اگر ويو رود گويند مراد رود ويو است ،
[2] - مقصود كيخسرو است ،
[3] - خ ، ل : زرقان ،

69