پس به حساب و تفصيل ابراهيم بن على هشتصد و ده مستقه و دانقى و دو حبّه و پنج دانگ حبّه و ربع و عشر و سدس حبّه حاصل شد ، و به حساب و تفصيل فرزندزادهء او محمد بن على نهصد و بيست و چهار مستقه و دو دوانيق و پنج حبّه ، راوى چنين گويد كه اين آب را بقم بانفراد دواوين بوده است در دست معتمدان آل سعد و خريد و فروخت و حوالت و هبه بدان كرده‌اند و اصول املاك خود بدان محافظت نموده‌اند و قيمت مستقه صد و بيست دينار بوده است و زيادت كرده‌اند تا به دويست دينار رسيده و بهر مستقه ده دينار بديوان رسانيده‌اند و از هر ده دينار دو دينار اكره داده‌اند و همچنين اين آب را قيمت و بها بوده است تا آنگاه كه جيل [1] و ديلم بدين نواحى غلبه كردند ديوان آب باطل شد و اقطاعات بنهادند و آب را قيمت نماند تا غايت كه چندين مستقه آب به هيچ نميخريدند ، ذكر آسياهايى كه بقم بوده اند ، آسياها بقم پنجاه و يك بوده : سى و نه آبادان و دوازده خراب تفصيل خراب و آبادان از آسياهاى قم بر سر رودخانه آسياى محمد دو در يك حصار ، آسياى و ديز بخت خراب يكى ، بر نهر براوستان هفت آسيا :
آسياى مرز كه بقرب كهنه يكى ، آسياى شاذوكهء عليا و بقرب صحراى تاجيكاباد دو در يك حصار ، آسياى عبد الله بقرب باغ مرزبان دو در يك حصار ، آسياى نو بقرب زنبيلاباد دو در يك حصار ، آسياى عبيد الله بقرب گرگان دو در يك حصار ، آسياى سعد بقرب ازدورقان دو در يك حصار ، آسياى سياووشان بقرب ازدورقان دو [ در يك حصار ] ، بر نهر طبشقوران چهار آسيا :
آسياى مباركباد ابو الفضل محمد بن على بن محمد بن حمزه استحداث كرده

[1] - جيل معرّب گيل و گيل اهالي گيلان را گويند ،

53