فقر و زمينه هاى آن است تا اغنيا بتوانند به آيات زكات و انفاق عمل كنند ؟ آيا اسلام و تعليمات آن را بايد چنين فهميد ؟ بنا بر اين فقر اصلى نيست كه در هر حال بايد حفظ شود و باشد ، بلكه بيمارى و عيب و ذلَّت و نقصى است در ميان توده ها ، كه هر وقت و هر جا كه پيدا شد ، بايد بسرعت از بين برداشته شود .
و از فقر و آنچه به آن وابسته است و شروط ستوده بودن آن ، در « فصلهاى فقر » - از جلد چهارم - به صورت كامل سخن گفتيم . و در آنجا حديث « الفقر فخري » را آورديم و در بارهء آن توضيح داديم . [1] علَّامهء مجلسى آن را بدون سند و مدرك ذكر كرده است ، و بعضى ديگر از آن ياد كرده‌اند ، همچون صاحب « غوالي اللَّئالي » [2] و صاحب « مجمع البحرين » . [3] عالم اخير ، توجيهى نيز براى آن آورده است . [4] ليكن در متخصّصان اهل سنّت برخى آن را باطل شمرده‌اند ، همچون ابن حجر عسقلانى كه گفته : « باطل » است . [5] و بر فرض باطل نبودن ، مقصود از آن سخن ستايش از خوبى فقر در جامعه اى نيست كه مردمان بايد در آن به عدل قيام كنند ، قيام به قسط كجا و فقر كجا ؟ بلكه اگر اين سخن ، حديث و صحيح باشد مخصوص پيامبر اكرم « ص » است ، و براى تحقير زندگى و معيشت دنياخواران ، پس آن كجا و فقر توده ها كجا . . . ؟ فقرى كه اعتقادات را بر باد مىدهد ، انسانيّت و اخلاق را بىبندوبار مىكند ، كرامت را از ميان مىبرد ، اعتياد مىآورد و فرزندان اجتماع را ، به جنايت و جرم مىكشاند . . .
آرى ، دين جاودانى خدا ( اسلام ) هدفش تأمين « معاش » و بهبود بخشى به آن است براى تأمين « معاد » و بهبودبخشى به آن ؛ اين است كه

[1] . ( جلد چهارم / 603 به بعد ) .
[2] . « غوالي اللَّئالي » 1 / 40 ( از چاپ جديد ) ، تأليف : شيخ محمد بن على بن ابى جمهور احسائى ( قرن 8 - 9 ق ) .
[3] . شيخ فخر الدّين طريحى نجفى ( - م : 1085 ق ) .
[4] . « مجمع البحرين » 3 / 443 ، از چاپ نجف ( 1386 ق ) ، تحقيق استاد پژوهشگر ، سيد احمد حسينى اشكورى .
[5] . « كشف الخفاء » - عجلونى 2 / 113 ، چاپ بيروت ، مؤسسة الرّسالة ( 1405 ق ) .

753