اعمالشان بد گفته است * ( مِنْهُمْ أُمَّةٌ مُقْتَصِدَةٌ ، وَكَثِيرٌ مِنْهُمْ ساءَ ما يَعْمَلُونَ ) * ) . [1] و امام امير المؤمنين « ع » ، جامعه اى را كه تكاثر و اتراف بر آن حكومت كند ، و اموال وسيله اى در دست ثروتمندان شود ، و ستمگرى و ناراحتيهاى روانى در آن فزونى پيدا كند ، جامعه اى جاهلى دانسته و با قاطعيّت در بارهء آن فرموده است :
« ألا ! و إنّ بليّتكم قد عادت كهيئتها يوم بعث الله نبيّكم [2] ( 1 ) هان ! بدانيد كه ( روزگار ) دگرباره شما را در بوتهء آزمايش ريخت ، و گرفتارى ( و آزمون ) شما چنان روزى شد كه خدا پيامبر شما را برانگيخت » .
تنبيه ( 2 ) جامعهء اسلامى جامعهء عدالت و قسط :
جامعهء اسلامى - بر حسب ماهيّت خود - جامعهء عدالت اقتصادى و معيشتى و قسط و برابرى است ، پس بايد اين حقيقت براى هر جامعهء اسلامى ، مقياسى اساسى باشد .
و امرى كه نبايد از آن غفلت شود ، آن است كه اين مقياس ، اگر بر اجتماع حكومت نكند ، اقدامات ديگر ، همه كارهايى سطحى و ظاهرى خواهد بود ، و فايده اى چندان نخواهد داشت ، و در جانها نفوذ نخواهد كرد ، و دوام نخواهد يافت ، زيرا كه فقط « اجراى عدالت مايهء زنده ماندن احكام است » ، پس اگر از استكبار اقتصادى و مستكبران جلوگيرى نشود ، و از گروههاى مستولى بر اجتماع در دست يافتن به هر چه مىخواهند با محروم كردن ديگران ، جلوگيرى به عمل نيايد ، و ريشهء استضعاف و ناكامى كنده نشود ، و به محرومان براى باز پس گرفتن حقوق و كرامت خويش مددى قاطع و عملى نرسد ، جامعهء اسلامى ساخته نخواهد شد .

[1] . « سورهء مائده » : 66 .
[2] . « نهج البلاغه » / 66 ؛ « عبده » 1 / 42 - 43 .

690