نبيّه « ص » : فإنّ ذلك أعظم لأجرك ، و أقرب لرشدك ، إن شاء الله . [1] ( 1 ) امام على « ع » - از سفارشنامهء آن امام به تحصيلداران اموال دولتى : . . . چون به قبيله رسيدى ، بر سر آب آنان فرود آى و پا به درون خانه هاشان مگذار ! سپس آهسته و آرام به ميان ايشان رو ، و به آنان سلام و احترام كن ! آنگاه بگو : اى بندگان خدا ! ولىّ خدا و خليفهء او مرا نزد شما فرستاده است تا حقّ خدا را از اموال شما بگيرم ، آيا در اموال شما حقّى هست كه آن را به ولىّ خدا بپردازيد ؟ اگر كسى گفت : نه ، متعرّض او مشو ؛ و اگر كسى گفت :
آرى ، با او برو بىآنكه او را بترسانى يا بيم دهى ، يا بر او سختگيرى و كار را بر او دشوار گردانى ! آنچه از زر يا سيم به تو دهد بگير ؛ و اگر داراى گاو و گوسفند و شتر بود ، بىرخصت او ميان آن دامها مرو ، زيرا كه بيشتر آنها متعلَّق به اوست ؛ و چون به دامها رسيدى ، مانند كسى كه صاحب رمه است يا با آنها با خشونت رفتار مىكند رفتار مكن ؛ و چارپايان را از جاى مگريزان و مترسان ، و صاحبشان را ناراحت مكن ! پس مال را دو بخش كن و صاحب مال را مخيّر گردان ، هر بخش را برگزيد بر او خرده مگير . آنگاه باقيمانده را دو بخش كن و او را مخيّر گردان تا هر بخش را خواست بردارد ؛ و پيوسته چنين كن تا آنچه از مال او باقى مىماند ، بتوان از آن حقّ خدا ( سهم بيت المال ) را برداشت ، پس حقّ خدا را از او بگير و اگر ( به گمان زيان ) خواست قسمت را به هم زند بپذير ، و هر دو بخش را مخلوط كن ، و همچون بار نخست قسمت نما ، تا حق خدا را از مال او بستانى ؛ و دامهاى كلان سال ، يا پير و فرسوده ، يا شكسته پا و پشت و يا بيمار و ناتوان و عيبناك را مگير ! و اموال مسلمانان را با كسى روانه ساز كه به

[1] . « نهج البلاغه » / 879 - 881 ؛ « عبده » 3 / 27 - 29 .

478