( 1 ) امام صادق « ع » : از پدرش ، از پدرانش ، از رسول خدا « ص » : زكات از درّ و ياقوت و همهء گوهرها ، تا زمانى كه در جريان بازرگانى نيفتاده ، ساقط است . 9 الإمام الصّادق « ع » - محمّد بن مسلم قال : قلت لأبي عبد الله « ع » : هل على مال اليتيم زكات ؟ قال : لا ، إلَّا أن يتّجربه ، أو يعمل به . [1] ( 2 ) امام صادق « ع » - محمّد بن مسلم مىگويد : به امام صادق « ع » گفتم : آيا مال يتيم هم زكات دارد ؟ گفت : نه ، مگر اينكه با آن تجارت شود يا به كارى بيفتد . بنگريد ! در قرآن كريم ، شمارهء چيزهايى كه از آنها بايد زكات داده شود نيامده ، بلكه اين آيه آمده است : « * ( خُذْ مِنْ أَمْوالِهِمْ صَدَقَةً ) * ( 3 ) از اموال مسلمانان زكات بگير » ، و در احاديثى كه در اين باره رسيده است اختلاف وجود دارد ، يعنى اينها ذكر شده است : چيزهاى نهگانه ، حبوبات ، پول رايج ، مال صامتى ( بيكارى ) كه يك سال بر آن گذشته باشد ، مال التّجاره ، اسب و عسل . . . شيخ حرّ عاملى در « كتاب زكات » ، بابهايى متعدّد براى چيزهايى كه دادن زكات آنها واجب يا مستحب است آورده ، و شيخ كلينى سه باب را به اين موضوع اختصاص داده است :
1 - باب آنچه رسول خدا « ص » بر آن زكات وضع كرد .
2 - باب حبوباتى كه بايد زكات آنها داده شود .
3 - باب آنچه زكات در آن واجب نيست ، از آنچه از زمين مىرويد از سبزى و جز آن . [2]

[1] . « كافى » 3 / 541 ؛ به اين مضمون احاديثى متعدّد رسيده است - چنان كه يكى از آنها پيش از اين حديث آورده شد .
[2] . « كافى » 3 / 509 - 511 .

357