جامعه هاى دينى مردم از روش زندگى حاكمان و عالمان پيروى خواهند كرد . پس بايد - در مرتبهء نخست - اين دو گروه اصلاح شوند ، و خود و خانواده هاشان ساده زيستى پيشه كنند ، و به زندگيهايى ساده تن دهند ، و براى مصرف و تجمّل بهانه تراشى نكنند .
در بارهء « رعايت اقتصاد در معيشت » ، پيش از اين ، در فصل بيست و هشتم ، [1] و فصل چهارم . [2] از اين باب سخن گفته شده است . خوانندگان مىتوانند آن دو فصل را نيز بنگرند .
< فهرس الموضوعات > اصل پانزدهم - عدالت ( توازن اقتصادى و معيشتى و ضرورت تعديل معيشتها ) :
< / فهرس الموضوعات > اصل پانزدهم - عدالت ( توازن اقتصادى و معيشتى و ضرورت تعديل معيشتها ) :
از « سطح زندگى براى توده ها » ، در فصلهاى پنجگانهء ويژهء اين موضوع مهم ، در باب دوازدهم [3] - به خواست خدا - بتفصيل سخن خواهيم گفت ، چنان كه در فصل ويژهء « عدالت » ، از باب دوازدهم نيز [4] در اين باره آيات و روايات و بحثهايى خواهد آمد . به فصلهاى ياد شده رجوع كنيد و همه را با دقّت بخوانيد .
< فهرس الموضوعات > اصل شانزدهم - احسان ( هماهنگى معيشتى ) :
< / فهرس الموضوعات > اصل شانزدهم - احسان ( هماهنگى معيشتى ) :
از اين اصل ، در فصل چهل و هشتم از باب دوازدهم ، [5] بحث خواهيم كرد ، و در آنجا توضيح خواهيم داد كه « احسان » ، امرى افزون بر « عدالت » و اجراى آن است . و آن - چنان كه گفته‌اند - اين است كه « داد كند و دادخواهى نكند » ( أن ينصف و لا ينتصف ) ، ( 1 ) و نيكى كند و - در برابر - توقع نيكى و پاداش نداشته باشد ، و براى رونق زندگى ديگران و برخوردارى كسان از رفاه و آسايش بكوشد و هزينه گذارى كند .
بنا بر اين احسان و پرداختن به آن و رواج يافتن آن در ميان جامعه ها ، خود از نيرومندترين عواملى است كه مردمان را وامىدارد تا در بهره ورى از نعمتها و استفاده از فرصتها هماهنگ گردند ، و به سوى

[1] . « اندازه دارى و ميانه روى در زندگى ، اصلى اسلامى » - ( جلد چهارم / 346 - 370 ) .
[2] . ( جلد سوّم / 273 - 277 ) .
[3] . فصل 27 تا فصل 31 ( جلد ششم ) .
[4] . فصل 46 ( جلد ششم ) .
[5] . ( جلد ششم ) .

233