4 - * ( أَ يَحْسَبُ أَنْ لَمْ يَرَه أَحَدٌ ) * ؟ ؟ ، [1] آيا چنين مىپندارد كه كسى او را نديده است ؟ ، ، شيخ ابو جعفر طوسى مىگويد : « معنى * ( أَ يَحْسَبُ أَنْ لَنْ يَقْدِرَ عَلَيْه أَحَدٌ ) * ؟ آن است كه : ( 2 ) آيا اين انسان چنين مىپندارد كه هيچ كس بر كيفر دادن او - در صورت نافرمانى كردن خداى متعال و ارتكاب گناهان - قادر نيست ؟ و اين بد پندارى است » [2] شيخ ابو على طبرسى مىگويد :
« اين استفهامى انكارى است ، يعنى هرگز نبايد كسى چنين گمان كند . نيز گفته‌اند كه معنى آيه اين است : « آيا اين فريب خوردهء مال چنان مىپندارد كه كسى نمىتواند مال او را بگيرد ؟ » و به قولى : « آيا گمان مىكند كه هيچ كس از او نخواهد پرسيد كه اين مال را از كجا به دست آورده و آن را چگونه مصرف كرده است ؟ . . . » [3] . بنا بر اين ، مسلمان بايد خود را براى پاسخ گفتن به پرسش « از كجا آورده اى » آماده كرده باشد .
حديث 1 - النّبيّ « ص » : طوبى لمن أكتسب من المؤمنين مالا من غير معصية . . . و عاد به على أهل المسكنة ، و جانب أهل الخيلاء و التّفاخر و الرّغبة في الدّنيا . [4] پيامبر « ص » : خوشا به حال مؤمنى كه مال را از راهى بدون معصيت به دست آورد . . . و آن را به مسكينان بازگرداند ، و از افاده داران و فخر فروشان و دنيا طلبان دورى جويد .

[1] « سورهء بلد » ( 90 ) : 7 .
[2] « تفسير تبيان » 10 / 351 .
[3] « تفسير مجمع البيان » 10 / 493 .
[4] « تحف العقول » / 28 .

70