ريختن باقيماندهء آب ظرف را به زمين و دور انداختن هستهء خرما را اسراف مىشمارند [1] ، حكم چنگ انداختن به بخش بزرگى از خوردنيها و پوشيدنيها و خانه ها و . . . و انحصارطلبى در آنها چه خواهد بود ؟ ! امير المؤمنين « ع » - در حكمتى بزرگ - مىفرمايد : « پرخورى اسراف است » [2] ، يعنى اسراف تنها به آن نيست كه خوراكيهايى را در سبدهاى خاكروبه بريزند ، بلكه شامل آنچه مىخورند و شكم را بيش از اندازه پر مىكنند نيز مىشود .
و اينها همه ، دلايلى آشكار بر آن است كه اسلام مصرف را محدود كرده است ، هر چند ملك طلق خود شخص باشد . و امّا احوال مسرفان و زيانهاى انسانى و اجتماعى و دينى و سياسى آنان و عاقبت كار ايشان ، شايد تفاوت فراوانى با احوال متكاثران و مترفان نداشته باشد ، كه بيشترشان از همان گروهند ؛ به فصلهاى گذشته بازگرديد [3] ، و آنچه را مربوط به اين موضوع است - از نو و با ژرفنگرى - بخوانيد .
< فهرس الموضوعات > ه - مسرفان ، فسادكنندگان در زمين < / فهرس الموضوعات > ه - مسرفان ، فسادكنندگان در زمين < فهرس الموضوعات > قرآن < / فهرس الموضوعات > قرآن 1 - * ( وَلا تُطِيعُوا أَمْرَ الْمُسْرِفِينَ ، الَّذِينَ يُفْسِدُونَ فِي الأَرْضِ وَلا يُصْلِحُونَ ) * ، [4] از مسرفان اطاعت مكنيد ، كسانى كه در زمين فساد مىكنند و به اصلاح نمىپردازند ،

[1] دو حديث در اين باره ، در صفحهء 310 گذشت ، نيز - صفحهء 316 .
[2] « قلَّة الأكل من العفاف ، و كثرته من الإسراف » - « غرر الحكم » / 234 .
[3] در اين جلد و جلد سوّم ؛ در جلد پنجم و ششم نيز آيات و احاديث و يادآوريهايى مربوط به اين بحث خواهد آمد .
[4] « سورهء شعرا » ( 26 ) : 151 - 152

319