ستايش شده باشد ؛ و آن مربوط مىشود به خانواده هايى كه افرادى چند و فرزندانى متعدّد - از دختر و پسر - دارند ، كه بايد اطاقها و محل استراحت و درس خواندن و خوابگاه هاى آنان جدا باشد ( چنان كه در بارهء اين امر مهم احاديثى نيز رسيده است [1] ) ، و در زندگى خانوادگى آسوده باشند ، و از پاره اى تباهيهاى اخلاقى و روحى و تربيتى كه ممكن است از كوچكى خانه و كمى اطاق و درهم لوليدن افراد پديد آيد جلوگيرى شود .
و اين چگونگى شامل حال هر خانواده اى كه افرادى چند داشته باشند مىشود . بنا بر اين ، وسعت خانه با اين هدف مهم - باز هم با رعايت جوانب اقتصاد و ترك اسراف و تجمّل زايد - چيزى است پسنديده و جدا از مقولهء ساختمانهاى تجمّلى و خانه هاى بزرگ مسرفانه ، كه موجب غصب و كمبود زمينهايى مىشود كه بايد در ساختن خانه براى ديگران به كار آيد . ساختمانهاى اشرافى و اسرافى ، به هزينه هاى بسيار ديگرى نيز - براى نگاهدارى و نظافت و انواع رسيدگى و آرايه - نياز دارد ، چنان كه امام سجّاد « ع » مىفرمايد :
« من أصاب من الدّنيا أكثر ، كان فيها أشدّ فقرا ، لأنّه يفتقر إلى النّاس في حفظ أمواله ، و يفتقر إلى كلّ آلة من آلات الدّنيا [2] - ( 1 ) هر كس از مال و منال دنيا بيشتر داشته باشد ، نيازمنديهايش بيشتر خواهد شد ، زيرا در نگاهدارى اموال خود به مردمان ديگر نياز پيدا مىكند ، و همه گونه وسيله از وسايل دنيوى را بايد داشته باشد » .
چهار - ستايش وسعت خانه ، مجوّزى براى پرخرجى ساختمان و آرايش و پيرايش چندان آن و جاه فروشى نخواهد شد ، زيرا كه « اتراف » و « اسراف » و خودنمايى به هر صورت كه باشد ممنوع است ؛ بنا بر اين ، وسعت خانه مىتواند داراى وضعيّتى بسيار بسيار ساده باشد ، چنان كه از آن ياد خواهيم كرد .

[1] . « مكارم الاخلاق » / 256 ؛ « وسائل » 12 / 158 .
[2] « بحار » 73 / 92 .

298