چيز نفى كرده است . و صاحب كافى ، « صاحب كافى » است ، و به اندازهء كافى به مذهب دلبسته است ، و در شناخت معارف امامان هادى « ع » ، تبحّر و تسلَّط كامل دارد ، و از محتوى و اهداف اين معارف و احكام به خوبى آگاه است ، و با منظورهاى خالص آنها جوش خورده است ؛ به همين جهت رأى و نظر او ، داراى موقعيّتى ويژه است ، و شايستهء امعان نظر كامل .
وى رأى خود را در كتاب « اصول كافى » آورده است [1] ؛ و در جايى ديگر از همين كتاب ، اين حديث را از امام صادق « ع » روايت كرده است :
« مياسير شيعتنا أمناؤنا على محاويجهم ، فاحفظونا فيهم ، يحفظكم الله [2] - ( 1 ) ثروتمندان شيعهء ما ، امنا و كارگزاران ما در كار نيازمندان آنانند ، پس وظيفه و مأموريّت از جانب ما را در حقّ آنان حفظ كنيد ( حقوق آنان را بدهيد و به زندگى آنان و خانواده هاشان و نيازمنديهايشان بشايستگى برسيد ) ، تا خداوند حافظ شما باشد » . علَّامهء مجلسى ، اين حديث را در « بحار الأنوار » نقل كرده و در شرح آن گفته است : « امنا بودن اغنياى شيعه از جانب ائمّه « ع » ، يا بر مبناى سخنى است كه كلينى - رحمه الله - در پايان « كتاب الحجّة » آورده و گفته است كه همهء اموال از آن امام است ، و به شيعيان فقط اجازهء تصرّف در آنها داده شده است ، به شرط آنكه رعايت حال فقيران و ناتوانان شيعه را بكنند ، يا بر اين مبناست كه ائمّه « ع » خلفاى خدايند ، و بر ايشان لازم است كه حقوق خدا را از ثروتمندان بگيرند و به مصارفى كه بايد برسانند . . . » . [3] و رأى شيخ كلينى ، از چندين جهت ، با حقيقت مذهب امامان الهى و انسانى موافق است ، كه هر كس با احاديث و تعاليم ايشان مأنوس باشد ، و از سرچشمهء علم و ادب آنان سيراب شده باشد ، و به سيرهء عملى تابنده و بيداركنندهء ايشان اهتمام داشته باشد ، و از اصول جوهرى اين مذهب نمونه و ايستارهاى انسانى و جهتگيريهاى توحيدى و احكام

[1] « اصول كافى » 1 / 407 و 538 .
[2] « اصول كافى » 2 / 265 .
[3] « بحار » 72 / 27 .

247