آكندهء از ظلم اقتصادى و اشرافيّت قريش مرتجع ) ، با عدل رو به رو مىشود . [1] و مىبينيم كه مولا امير المؤمنين در دوّمين روز بيعت مردم با او ، به حلّ قضيهء اموال مىپردازد . [2] راه همين است ، خواه بفهمند و خواه نفهمند ، و خواه بخواهند و خواه نخواهند . و خواه نفوذيان گوناگون و فراوان و در همه جا جلب اطمينان كرده ( و موفّق ) بگذارند يا نگذارند .
تنبيه ( 23 ) صلاح و فساد دو گروه :
محّدث عظيم الشأن ، شيخ ابو جعفر محمّد بن علىّ بن بابويه صدوق قمى - حافظ امامى بزرگ - به اسناد خود در كتاب « الخصال » ، از امام ابو عبد الله جعفر بن محمّد صادق « ع » . از پدرش امام محمّد بن على باقر « ع » روايت كرده است كه رسول خدا « ص » فرمود :
« صنفان من أمّتي إذا صلحا صلحت أمّتي ، و إذا فسدا فسدت أمتى » قيل : يا رسول الله ! و من هما ؟ قال : « الفقهاء و الأمراء » ( 1 ) دو گروه از امّت منند كه اگر خوب و صالح شوند امّت من خوب و صالح خواهد شد ، و اگر بد و فاسد شوند امّت من بد و فاسد مىشود » . گفتند : يا رسول الله ! آنان كيانند ؟
فرمود : « فقيهانند و حاكمان » . [3] و از مهمترين نشانه هاى صلاح و خوبى يا بدى اين دو گروه ، در درجهء نخست ، ساده زيستى خود و خانواده و عدم آن است ، و سپس اهتمام يا عدم اهتمام آنان به امر عدالت و تحقّق بخشيدن به آن در ميان مردم ، پس اگر آنان را چنان بيابيم كه ساده زيستند و در بند اجراى

[1] . « تهذيب » 6 / 154 ( فصل 46 ، از باب 12 ، در همين جلد / 543 - 544 ) .
[2] . « نهج البلاغه » / 66 ؛ « عبده » 1 / 42 .
[3] . « خصال » 1 / 37 ؛ از چاپ قم ( انتشارات جامعهء مدرّسين ) ، تصحيح استاد على اكبر غفارى .

719