از جملهء راست گويانم در آن چه كه نسبت دادم اين زن را به آن چيز كه زنا باشد يا در اين كه اين ولد از من نيست اگر نفى ولد باشد . و ممكن است كه باء قسم باشد ( 1 ) كه در تقدير « اشهد حالفا با لله » باشد يعنى گواهى مىدهم در حالتى كه قسم ياد كنندهام به خدا ، لكن در اين صورت بايد انّ به فتح همزه باشد زيرا كه با كسر همزه صالح مفعوليّت اشهد نيست و لام نيز در صورت فتح همزه غلط است زيرا كه لام بر خبر انّ به كسر همزه داخل مىشود نه بر خبر انّ به فتح همزه بلكه محتاج به تقدير باء نيز مىشود زيرا كه شهادت به معنى گواهى متعدّى به باى مىشود و اشهد ان لا إله الَّا الله نيز به تقدير باء و ضمير شأن اسم آن مخفّفه از مثقّله است پس معنى اوّل ارجح است و گويا سرّ عدول از أحلف به أشهد اشعار است به اين كه گويا در حضور خداوند قسم ياد مىنمايد و يا اين كه مشهود به را ( 2 ) مشاهده كرده است . مجملا بعد از چهار مرتبه مستحب است كه مجتهد او را موعظه كند و از