بدرهم بخواهي كه نود و يك مثقال را بداني چند درهم است سه سبع نود و يك كه سى و نه باشد بر عدد مثاقيل مىافزايى صد و سى درهم مىشود زيرا كه سبع هفتاد ده و سبع بيست و يك سه مىشود و مجموع سه سبع آن سى و نه است و بدان كه هر درهمى شش دانق است و هر دانقي بوزن هشت دانه جو وسط است كه نه بزرگ باشد و نه كوچك پس هر درهمى چهل و هشت دانه جو است كه حاصل مىشود از ضرب شش در هشت پس مثقال شصت و هشت حبه جو خواهد بود مع چهار سبع حبه شعير زيرا كه سه سبع چهل و هشت بيست مىشود با چهار سبع پس به چهل و هشت افزوده مىشود شصت و هشت مىشود مع چهار سبع و هر درهمى بحساب نخود دوازده نخود و نصف نخود و عشر نخود است پس مثقال شرعى هيجده نخود است زيرا كه چون سه سبع دوازده و نصف و عشر بر آن افزوده شود هيجده مىشود دويم مثقال صيرفى است و صيرف در لغت صرّاف دراهم و دنانير را گويند پس مثقال صيرفى آن مثقالى است كه در نزد صرّافان متداول است و اين

84