مگر نود و هفت مثقال و نصف مثقال كه بيست و پنج درم و شش درم است تقريبا و لكن توان گفت كه نسبت ما بين درهم و مثقال تغيير نمىكند به تغيير كردن دراهم پس هر درهمى چه درهم مشهور باشد كه چهل و هشت حبه است و چه غير مشهور كه هفتاد و دو حبه است كمتر است از مثقال شرعى به سه عشر چنانكه مثقال شرعى كمتر است از صيرفى به يك ربع پس هر گاهى كه درهم زياد شود مثقال به همين نسبت زياد مىشود پس مثلا چون هر مدى را دويست و هشتاد درهم بگيريم بنا بر ظاهر روايت سليمان پس آن بحساب مثقال شرعى صد و نود و شش مثقال شرعى مىشود زيرا كه سه عشر دويست شصت و سه عشر هشتاد بيست و چهار است و چون كم شود باقي صد و نود و شش است و بحساب مثقال صيرفى صد و چهل و هفت مثقال است زيرا كه ربع صد و نود و شش چهل و نه است و چون كم شد عدد مذكور باقي است پس بنا بر اين حساب اگر صاع را چهار مد بگيريم كما هو المشهور و بعبارة اخرى اگر در حساب

386